به گزارش خبرنگار رها، چهل و دومین جشنواره فیلم کوتاه تهران دوشنبه ۲۸ مهرماه ۱۴۰۴ دومین روز خود را با همان شور و شوق روز اول پشت سر گذاشت. در راستای آن چالشها و البته دلخوشیهای ریز و درشت مثل همیشه با جشنواره همراه بودند. از اکران فیلمهای تصحیح رنگشده گنجینه فیلمخانه ایران تا برخی گلایههای به وجود آمده از کیفیت نمایش فیلمها و تیرگی تصویر آنها.
رسانه «رها» در سلسله گزارشهای روزانه، متن و حاشیه جشنواره «تهران» را زیر ذرهبین خواهد برد؛ آنچه در ادامه میخوانید، نکات مربوط به دومین روز جشنواره یعنی دوشنبه ۲۸ مهرماه است.
نکته اول؛ دستمریزاد به فیلمبرداری که کوتاه نیامد
یکی از حاشیههای مهم جشنواره چهلودوم که از همان سانسهای ابتدایی نمایش فیلمها در روز نخست زمزمهاش در گعدههای فیلمسازان به گوش میرسید، ماجرای کیفیت نمایش آثار در سالنهای پردیس ایرانمال بود. تنظیم نبودم دستگاههای نمایش فیلم با نسخههای ارائهشده، منجر به تیرگی تصاویر بهویژه در سکانسهای تاریک شده بود و این اتفاق موجبات گلایه عوامل فنی فیلمها را فراهم آورد. استمرار این مشکل در روز دوم، با اعتراضهای عیانتری مواجه شد و برخی فیلمسازان در گفتوگوهای رسانهای موضوع را مطرح کرده و خواستار اصلاح این اشکال فنی شدند. در این میان اما توضیح و پاسخ رسمی از سوی مسئولان برگزاری جشنواره ارائه نشد.
پویان آقابابایی فیلمبردار پرکار و خوشسابقه در سینمای کوتاه که در همین دوره از جشنواره با فیلمهای شاخصی همچون «تایپیست»، «تخطی»، «ماقبل تاریخ»، «بیست و یک» و «هایکپی» را روی پرده دارد، بهصورت جدیتر اعتراض و گلایه خود را پیگیری کرد و براساس اطلاع خبرنگار رها، در پایان اکرانهای روز دوم، تا پاسی از شب، برای اصلاح و تنظیم دستگاههای پخش در سالنهای جشنواره زمان گذاشت و سرانجام هم مشکل مرتفع شد. با پیگیری این فیلمبردار دغدغهمند و همراهی مسئولان فنی جشنواره، میتوان امید داشت که از امروز فیلمها با کیفیت مقبولتری روی پرده بروند و زحمات مرتبط با نور و تصویر آثار، قربانی اشکالات فنی فرآیند اکران نشود.
نکته دوم؛ جای خالی نشستهای نقد و بررسی
مواجهه صریح فیلمسازان سینمای کوتاه در برابر نقد میتواند به مشخص شدن تکلیف آنها در مسیر فعالیتهای آتیشان کمک شایانی کند. پیشنهادهای یک منتقد همواره در تعیین جایگاه و مسیر فیلمساز حائز اهمیت بوده است و دقیقا به همین دلیل یکی از بخشهای جذاب و کلیدی هر رویداد سینمایی برگزاری نشستهای نقد و بررسی آثار با حضور منتقدان شناختهشده است. این نشستها در ادوار مختلف جشنواره فیلم کوتاه تهران هم سنگ محک خوبی برای فیلمسازان این مدیوم بود که در این دوره جای خالی آنها بهشدت حس میشود و برنامهها و گپتایمهایی که در پلاتوی تلویزیونی و مجازی ساخته میشوند هم نتوانستهاند تا جای خالی نشستهای نقد و بررسی در ساختار برگزاری این رویداد را پر کنند. البته تعدد فیلمهای به نمایش درآمده در جشنواره و دشواری برنامهریزی برای پرداختن عادلانه به همه آثار، همواره برگزاری نشستهای نقد را با چالشهایی مواجه میکرد اما حذف کامل آنها شاید تنها گزینه نبود!
نکته سوم؛ حضور ویژه ابراهیم گلستان و فروغ فرخزاد
در روز دوم جشنواره و در سالن ۶ راس ساعت ۲۰:۳۰ غولهای سینمای ایران گردهم آمدند و در یک کلاس فشرده سینما را به مخاطبانش آموختند؛ ابراهیم گلستان با فیلم کوتاه «خواستگاری»، کامران شیردل با فیلم دانشجوییاش در ایتالیا به نام «آینهها»، محمدرضا اصلانی با «بدبده و داستان پسری که میپرسد»، خسرو سینایی با یکی از ساختههای مهجورش «نامههایی به انجمن ملی اولیاء و مربیان ایران» و حسین ترابی با فیلم کوتاه «عینک» به مخاطبان جشنواره اهمیت سینمای کوتاه و متر و معیارهای آن را یادآور شدند. این باکس اکران در واقع به نمایش ویژه نسخههای ترمیمشده از فیلمهای کوتاه موجود در گنجینه فیلمخانه ملی اختصاص دارد و بیشک فرصت مغتنمی برای همه علاقهمندان به فیلمسازی فراهم آورده است. در خلال تکنیکهای تاملبرانگیز در هرکدام از این آثار میتوان به حضور فروغ فرخزاد در فیلمکوتاه «خواستگاری» نیز اشاره کرد. سندی از بازی یک شاعر در سینمای داستانی. شاید این سند بتواند کمکی هر چند کوتاه به شناخت بهتر از این شاعر و فیلمساز ارائه بدهد. شاعری که همچنان صحبتها در مورد مستند کوتاهش «خانه سیاه است» داغ است.
نکته چهارم؛ خالق «بامداد خمار» در جمع فیلمکوتاهیها
حضور سینماگران و چهرههای فعال در سینمای بلند که زمانی تجربه فعالیت در سینمای کوتاه را داشتهاند، همواره یکی از جنبههای جذاب جشنواره تهران بوده است و در روز دوم جشنواره چهلودوم هم شاهد این دست حضورها بودیم. نکتهای که حضور نرگس آبیار در این روز را حائز اهمیت میکرد، همزمانی آن با انتشار نخستین قسمت از سریال تازه او در شبکه خانگی یعنی «بامداد خمار» بود. آبیار که به تازگی پخش فصل اول سریال پرحاشیهاش یعنی «سووشون» هم به پایان رسیده، در روز دوم جشنواره فیلمکوتاه به پردیس ایرانمال آمد و به تماشای فیلم نشست. فیلمکوتاه «یادداشتهای زیرزمینی» که با بازی رضا کیانیان در جشنواره حضور دارد، از آثاری است که در تیتراژ پایانی خود از نرگس آبیار تشکر کرده و دلیل آن هم هماهنگی برای حضور این بازیگر در این فیلم کوتاه، همزمان با تصویربرداری سریال «بامداد خمار» بود. آبیار در سالهای دورتر جشنواره تهران و در دهه ۸۰ از فیلمسازان حاضر در جشنواره بود و به نوعی گامهای ابتدایی عرضه آثارش را در همین رویداد تجربه کرده بود.
نکته پنجم؛ جشنوارهای که فیلمبازها را دوست دارد!
یک دسته فیلمسازانی که تبدیل به کاگردان و در نهایت آرتیست و هنرمند شدهاند، قبل از ورود به عرصه تولید مخاطب سینما بودهاند. مخاطب بودن بسیار مهم است. امری است که در این مقطع خیلی به آن توجه نمیشود. افرادی فیلم میسازند که حتی مخاطب سینما نیستند، چه برسد مخاطب حرفهای آن! یکی از جذابیتهای مواجهه با فیلمهای کوتاه جشنواره امسال، کشف ارجاعات موجود در دل آثار، به فیلمهای شاخص تاریخ سینماست که حکایت از اشراف و علاقهمندی سازندگانشان به «فیلمبازی» دارد. در میان فیلمهای به نمایش در آمده در روز دوم آثاری همچون «اسپایدرمرد»، «زندگی برای همه..» و «رویای آمریکایی» به واسطه همین ارجاعات شیرین به فیلمهای سینمایی موردتوجه مخاطبان فیلمباز قرار گرفتند.