منیژه خسروی، رها: ابوالحسن تهامینژاد جزو نسل طلایی دوبله ایران است که صدای نافذ و پرصلابت او طی چند دهه در دوبله فیلمهای کلاسیک، آنونس فیلمها نریشن مستندها و… شنیده شده و تبدیل به خاطره جمعی چند نسل شده است. تهامینژاد در دوبله، صداپیشگی بازیگران مطرحی چون لورنس اولیویه، کرک داگلاس، گریگوری پک، اورسن ولز، پیتر اوتول و… را برعهده داشت است. فعالیتهای او محدود به دوبله نیست؛ ترجمه آثار فلسفی و ادبی، حضور در رادیو و تلویزیون و همچنین تلاشهای پژوهشیاش در معرفی تاریخ و هنر دوبلاژ، بخشی دیگر از کارنامهاش را تشکیل میدهد.
تهامینژاد در پاسخ به این سوال که چطور وارد فضای دوبله شدید، به خبرنگار «رها» گفت: آن زمان دوبله برای ما بسیار جذاب بود، همچنان که امروز هم برای بسیاری این گونه است. آن زمان من و آقای چنگیز جلیلوند هنرپیشه تئاتر بودیم و بسیار دوست داشتیم وارد دوبله شویم. نصرت الله وحدت از هنرمندان نامی تئاتر که چند سال بود روی صحنه با هم کار میکردیم من و آقای جلیلوند را به صاحبان استودیوی «آژیر فیلم» معرفی کردند و آنها آمدند و نمایشی که اجرا میکردیم را دیدند و به آقای وحدت گفتند صدایشان بسیار بسیار خوب است. این گونه گفتند که باعث افتخار است که ما برویم و وارد کار شویم.
وی ادامه داد: اول شهریور ماه ۱۳۳۷ که بنده ۲۰ ساله و آقای جلیلوند ۲۴ ساله بود رفتیم و با «آژیرفیلم» قراردادی بستیم و وارد کار دوبله شدیم.
تهامینژاد در پاسخ به این سوال که در بین شخصیتهایی که با صدای خود به آنان جان بخشیده است کدام یک در ذهنش ماندگارتر است اظهار کرد: همه کارهایم را دوست دارم اما رکس هریسون و کری گرانت که در کارهای زیادی جای ایشان صحبت کردم برایم دوستداشتنیتر هستند. در چند فیلم به جای کریستوفر پلامر، لاندو بوتسانکا، ویتوریو دسکیا و ویتوریو گاسمن حرف زدهام و آنها را بیش از دیگران در ذهن دارم.
دوبله هنر نیست، شبههنر است
این هنرمند در توضیح این که آیا دوبله هنر است یا نه، تصریح کرد: دوبله هنر نیست، شبههنر است. هنر چیزی است که بتواند روی پای خودش بایستد؛ مانند نقاشی، معماری و یا خود فیلمسازی. اما دوبله نیاز دارد یک فیلمی باشد که روی آن بایستد و خودش را بلند کند پس شبههنر است.
تهامینژاد در پاسخ به این سوال که مهمترین مشکل امروز دوبله ایران را چه میداند عنوان کرد: مهمترین مشکل دوبله حال حاضر را صدا و سیما و دیگر مراکز میدانم. بخش دوبله به عنوان صاحبکار باید ایراد کار را بفهمد و کار خراب را تحویل نگیرد. این موضوع در بیرون از صدا و سیما هم صدق میکند و اگر در بیرون هم دوبله خراب است این صاحبکاران هستند که کار را خراب میکنند.
وی تاکید کرد: چند وقت پیش کسی را دیدم که میگفت فیلمها را از جایی میگیرد و ترجمه میکند و سوال کردم مگر شما به انگلیسی و فرانسه تسلط دارید؟ گفت خیر به شکل واژه به واژه ترجمه میکنم. بنابراین تا زمانی که صاحبکار میخواهد کارش ارزان باشد و فیلم را به مترجم ارزان میدهد و ایرادی بر این کار نمیبیند که کسی که قرار است متنی را ترجمه کند اساسا تسلطی بر آن زبان مبدا ندارد، وضعیت بر همین منوال است.
مدتهاست که کارهای دوبله را نمیبینم!
این هنرمند در جواب این سوال که نسل جدید دوبله ایران را چطور ارزیابی می کنید عنوان کرد: مردم باید بگویند نسل جدید دوبله ایران چگونه هستند. من مدتهاست که دیگر این کارها را نمیبینم چرا که بسیار ضعیف هستند و وضعیت آن آشفته است.
ابوالحسن تهامینژاد در توصیه به دوبلورهای جوان گفت: همه نسل جوان دوبله باید بسیار باسواد شوند و مهمتر از هر چیز باید بر زبان فارسی تسلط داشته باشند. امروز با ۱۵۰ واژه وارد دوبله میشوند و امورات روزانهشان را میگذرانند و میگویند این کار را نمیتوانم «هندل» کنم و برای این کار «تایم» ندارم. این چه دوبلهای است؟ باید این ادبیات را نقد کرد و کسانی که این واژگان را استفاده میکنند از صحنه کار بیرون کرد. چرا که چنین رویهای لطمه به زبان فارسی است.