محمدرضا کاظمی؛ رها، جمعه هفدهم بهمن ماه، پردیس سینمایی ملت میزبان برگزاری هفتمین روز از چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر بود. سه فیلم «حاشیه» به کارگردانی محمد علیزاده فرد، «پل» جدیدترین ساخته محمد عسگری و «کافه سلطان» اثری از مصطفی رزاق کریمی در این روز به نمایش درآمد. آنچه در ادامه میخوانید نکات مربوط به روز هفتم جشنواره در سینمای رسانه است.
نکته اول؛ بازگشت سیمرغ به ابتدای فیلمها
چند روز قبل و در خلال یکی از گزارشهای نکته محور جشنواره چهلوچهارم به این مسئله اشاره کردیم که آنونس خاطرهانگیز جشنواره فجر که هر سال پیش از اکران تمامی فیلمها به روی پرده میرفت، در این دوره وجود ندارد و برگزارکنندگان جشنواره مثل بسیاری از موارد در این دوره، آن را نیز حذف کردهاند. اما از روز ششم، این آنونس به اول فیلمها برگشت و فضای سالنهای پردیس ملت بیش از روزهای ابتدایی، حال و هوای جشنواره به خود گرفت. جشنواره فیلم فجر المانهای منحصر به فردی دارد که هرکدام از آنها در یک جنبه خاص و مورد توجه هستند و برای حفظ این رویداد، باید آنها را حفظ کرد. این سیمرغ دوست داشتنی هم حالا جزو یکی از امضاهای جشنواره فجر است که نباید کنار گذاشته شود.
نکته دوم؛ اولین نقش اصلی جدی هادی کاظمی
هادی کاظمی از آن دست بازیگران کمدی سینمای ایران است که در کارنامه هنریاش، آثار ریز و درشت بسیاری وجود دارد، از فیلمهای پرفروش مثل «فسیل»، «مصادره»، «پنجاه کیلو آلبالو» و… تا آثار کم کیفیتی که فروش چندانی هم نداشتند و در گیشه شکست خوردند. دو نکته در آثار کاظمی قابل توجه است، یکی اینکه او نقش مکمل بسیار خوبی است و همواره کاراکترهای جذابی در کنار قهرمان قصه به تصویر کشیده و دوم اینکه او به جز یک تجربه (فیلم امیر) دیگر در هیچ کار غیرکمدی بازی نکرده و نامش فقط در این قبیل فیلمها به چشم میآید. اما در جشنواره فجر امسال او سنت شکنی کرد و هر دو مورد را تغییر داد. هادی کاظمی بازیگر نقش اصلی و قهرمان فیلم «حاشیه» است، فیلمی که اگرچه یک بازیگر و فیلمساز خوش سابقه در کمدی (مهران احمدی) در آن بازی میکند، اما یک اثر اجتماعی و بدون موقعیتهای طنز و کمدی است. محمد علیزادهفرد، کارگردان این فیلم چند روز پیش در گفتگو با «رها» درخصوص انتخاب یک کمدین برای نقش جدی گفته بود: هادی کاظمی را خودم پیشنهاد دادم و برای حضورش در این نقش اصرار داشتم و خروجی اصلا به گونهای نیست که بگویم کاش بازیگر دیگری انتخاب میکردم.
نکته سوم؛ قرعهکشی جدول اکران چرا حذف شد؟
یکی از رسم و رسوماتی که در دهه اخیر به جشنواره فیلم فجر اضافه شده بود، مراسم قرعهکشی نمایش فیلمها در سینمای رسانه بود. مراسمی که با حضور عوامل آثار و اهالی رسانه برگزار میشد و در آنجا مشخص میشد که چه فیلمی در چه روزی و در چه سانسی اکران میشود. امسال اما منوچهر شاهسواری این مراسم را به طور کلی کنار گذاشت و با این استدلال که در این قرعهکشی ممکن است در یک روز سه فیلم خوب داشته باشیم و در یک روز سه فیلم معمولی، این سیستم حذف شد و خود دبیر جشنواره ترتیب فیلمهای دوره جدید را مشخص کرد. البته که این ترکیب هم تقریباً هرروز با تغییراتی مواجه شد، یکی دو فیلم که کلا از جشنواره حذف شدند، بعضی فیلمها روز اکرانشان را تغییر دادند و برخی دیگر هم سانس نمایش فیلم را عقب یا جلو بردند، (در پایان جشنواره به طور مفصل به این مسئله میپردازیم) اما مسئلهای که وجود دارد سلیقهای است که این چیدمان را در آثار تشکیل داده است. حالا ۷ روز از جشنواره گذشته و میتوان راجع به کیفیت فیلمها، نوع قرار گرفتنشان برای پخش و چیدمان آنها صحبت کرد. تقریبا نصف روزهای جشنواره تا به اینجا خالی از اکران فیلمهای جریانساز و ویژه بودند و روزهایی هم داشتیم که دو فیلم خوب اکران شدند. تجربه جشنواره چهلوچهارم ثابت کرد که حذف قرعهکشی هم گرهگشا نبود و مهمتر از سیستم چیدمان فیلمها، سیستم انتخاب آثار است که میتواند یک رویداد سینمایی در حد و اندازه جشنواره فجر را جذاب کند.
نکته چهارم؛ رونمایی از اولین فیلم دفاع مقدسی
ژانر دفاع مقدس یکی از ژانرهای محبوب برای برگزارکنندگان جشنواره فجر است و ما هر ساله شاهد حضور آثاری از این ژانر در بین فیلمهای فجر هستیم. اما امسال در اتفاقی جالب توجه نخستین فیلم دفاع مقدسی در روز هفتم جشنواره به نمایش درآمد، فیلم «پل» به کارگردانی محمد عسگری که چهرههایی همچون سروش صحت، سعید آقاخانی، روحالله زمانی، سارا حاتمی و… در آن به ایفای نقش پرداختند. این فیلم هم صحنههای انفجار و آتش سوزی زیادی داشت، هم قصه قابل تاملی، اگرچه برخی از مسائل مطرح شده در آن پیش از این در بسیاری از فیلمهای جنگی سالهای اخیر مطرح شده بود. بازی سعید آقاخانی در نقش یک پیرمرد عراقی ایرانیالاصل یکی از اتفاقات مثبت این فیلم بود. در کل شاید «پل» به اندازه آثار جریانساز سینمای دفاع مقدس در سالهای گذشته، سروصدا به راه نیاندازد، اما همین که نخستین فیلم این ژانر در جشنواره امسال بود، نکتهای حائز اهمیت است.
نکته پنجم؛ بار دیگر برنامهای که دوست میداشتیم!
در روزهای اخیر راجع به بینظمیها و کم و کاستهای جشنواره زیاد نوشتیم؛ اما باید به این نکته اشاره کنیم که در دو روز گذشته یک اتفاق مهم در جریان برگزاری این دوره رخ داد و آن هم رعایت نظم و برگزاری برنامههای اکران، نشست خبری و فتوکال روی ساعتهایی است که اعلام شده است. حالا یک سالن سینما برای اکران با تاخیر فیلمها در نظر گرفته شده برای خبرنگاران و عکاسانی که در نشست خبری فیلم قبلی بودند، یا دیر رسیده بودند و نشستهای خبری و فتوکال نیز هم سر وقت مقرر آغاز میشود، هم پیش از اکران فیلم بعدی به اتمام میرسد. این برقراری نظم باعث شده که در دو روز گذشته تقریباً اکثر اهالی رسانه که صرفا برای تماشای فیلم و حضور در نشست خبری به جشنواره میایند، تا ساعت ۱۰ شب کارشان تمام شود. این در حالی است که ما در سالهای قبل بارها شاهد بودیم که برخی اکرانها به نیمه شب کشیده میشد یا حتی امسال هم یکی دو روز نشستهای خبری بعد از ساعت ۱۱ شب اغاز شد، اما دو روز است که سیستم برگزاری جشنواره اصلاح شده و شاهد رفتار حرفهای دوستان در قالب برنامهریزی مشخصی هستیم. امیدواریم تا پایان جشنواره روال با همین فرمان ادامه پیدا کند.