محمدرضا کاظمی، رها؛ «سعید مظفری درگذشت» این تیتر سه خطی شب گذشته در اکثر خبرگزاریها و رسانههای برخط به چشم میخورد و بسیاری از روزنامههای صبح امروز نیز از آن استفاده کردهاند. ایام سخت و عجیبی را در دنیای هنر میگذرانیم، روزهایی که در آن دائماً مجبوریم اخبار و گزارشاتی از فوت هنرمندان محبوبمان مخابره کنیم.
در چند روز اخیر چهار هنرمند شاخص و نامآشنا در حوزههای تهیهکنندگی، بازیگری، کارگردانی و دوبله از دست دادیم، افرادی که هرکدام در حوزه کاریشان چهره شناخته شدهای بودند و فقدانشان زخمی عمیق بر پیکر هنر ایران زد. شاید فقط در ایام همهگیری ویروس کرونا بود که ما اینچنین روزانه با اخبار فوت افراد گوناگون شوکه میشدیم و صمیمانه امیدواریم خبر درگذشت سعید مظفری، صدای ماندگار دوبله کشورمان آخرین خبر از این جنس باشد که تا مدتها میشنویم و میگوییم.
سعید مظفری، زادهٔ سال ۱۳۲۱ شهر شاهرود، یکی از چهرههای برجسته و صاحب سبک در تاریخ دوبله ایران است. او تحصیلاتش را در رشته زبان خارجی به پایان رساند، اما مسیر حرفهایاش در دوبله، به واسطه علاقه و استعداد ذاتیاش شکل گرفت. اولین فعالیتهایش در صداپیشگی را از حدود سال ۱۳۴۱ آغاز کرد و با دوبله رُل کوتاهی در فیلمی به نام «معجزه سیب» برای نخستین بار پشت میکروفن نشست و به این عرصه ورود کرد.
پس از این بود که جنس صدا، نوع گویش و در کل حرف زدن مظفری کمکم به صدایی آشنا برای مخاطبان ایرانی تبدیل شد. او خیلی زود در اکثر آثار خارجی و داخلی به عنوان دوبلور ایفای نقش کرد و پس از چند سال سابقه، به مرور مدیریت دوبلاژ آثاری که در آنها حضور داشت را نیز برعهده گرفت و به یکی از باسابقهترین دوبلورهای کشور در حوزه مدیریت دوبلاژ تبدیل شد.
گلچینی از آثار ماندگار
صدای سعید مظفری از آن دست صداهای ناب است که ما آن را روی بازیگران و شخصیتهای سینمایی و تلویزیونی زیادی شنیدیم و حالا دیگر به صدایی آشنا در خاطره جمعی ما تبدیل شده است. یکی از بازیگرانی که ما تصویر او را فقط با صدای مظفری به یاد داریم جکی چان است، رزمیکار دوست داشتنی که در تمامی فیلمها وظیفه دوبله او را مرحوم مظفری بر عهده داشت. کلینت ایستوود ستاره قدیمی هالیوود نیز از آن بازیگرانی است که تصویرش برای ما بیشتر با صدای مظفری پخش شده، مثل فیلمهای مطرحی چون «خوب، بد، زشت» و «به خاطر یک مشت دلار» که هرکدام بارها از شبکههای مختلف سیما به نمایش درآمدند. به جز این در بسیاری از فیلمهای پخش شده هالیوودی با بازی برد پیت، متیو مککانهی و پیرس برازنان نیز ما شنونده صدای او رو بازی این ستارهها هستیم.
اما به جز بازیگران مطرح، سعید مظفری با دوبله نقش چند شخصیت تلویزیونی بیش از پیش به شهرت رسید. یکی از آنها شخصیت ریوزو در سریال «سالهای دور از خانه» (شوهر اوشین!) بود. شخصیت زید در فیلم محبوب «محمد رسولالله» نیز با صدای او دوبله شد. پس از ورود موج سریالهای خارجی به کشورمان در دهههای گذشته، در بسیاری از نسخههای دوبله شده این آثار نیز ردپای مرحوم مظفری به وضوح دیده میشود. ریک گرایمز در سریال ۱۱ فصلی «مردگان متحرک» و راگنار در سریال «وایکینگها» تنها دو مورد از کاراکترهای دوستداشتنی و شناخته شدهای هستند که در نسخه دوبله شده با صدای سعید مظفری توزیع شدند.
سبک صدا و نگاه حرفهای
سعید مظفری اگرچه سن و سال کمی نداشت (۸۳ سال) اما صدای جادویی او اقتدار و البته جوانیِ معصومانهای داشت که همین ویژگی او را تبدیل کرده بود به دوبلور «جوان اولِ» اکثر فیلمها و سریالهای خارجی. او همواره میگفت تلاش میکند هویت نقشها را حفظ کند و کارش صرفاً دوبله صدای شخصیتها نباشد، بلکه سعی دارد با انتقال حس کاراکترها، روح آنها را به مخاطب ایرانی بشناساند.
مرحوم مظفری از نسل صداپیشگانی است که هنر دوبله درایران را تثبیت و ماندگار کرد، نسلی که سهم بزرگی در حفظ جایگاه این هنر داشت و خیلی از جوانهای خوش صدا را علاقهمند به صداپیشگی کرد. پر بیراه نیست اگر بگوییم سعید مظفری یکی از نمادهای دوبله ایران است، البته نه فقط به خاطر تعداد دفعاتی که صدایش را شنیدهایم، بلکه به خاطر سبک کاری، وفاداری به هویت نقش و همچنین سطح حرفهای کارش که او را بیش از نیم قرن در این حوزه نگه داشت و تاثیرات فراوانی بر نسلهای بعدی دوبله ایران و مخاطبان آثار نمایشی داشت.
میراث سعید مظفری در هنر ایران ماندگار است، اگرچه دوبله حالا دیگر یکی از ستونهای اصلی خود را از دست داده، اما مظفری نیز مثل دیگر هنرمندان درگذشته این حوزه با آثارش زنده میماند و صدایش تا همیشه در یاد مخاطبان ایرانی محفوظ است.
عکس گزارش؛ مهران ریاضی، خبرگزاری مهر