مصطفی قاسمیان؛ رها: فیلمهای حاضر در بخش سودای سیمرغ، هرچند برخی با واکنشهای مثبت منتقدان و تماشاگران همراه بودهاند، اما بهطورکلی فاقد پتانسیل لازم برای جذب مخاطبان گسترده و دستیابی به فروشهای نجومی به نظر میرسند.
امید بالا به دو درام دادگاهی
اگر جریان فیلمهای اجتماعی با مایههای تلخ و دادگاهی را یک دسته کوچک در نظر بگیریم، دو اثر «زندهشور» به کارگردانی کاظم دانشی و «اردیبهشت» به کارگردانی محمد داوودی در این دسته قرار میگیرند که شانس فروش خوبی دارند. هر دوی این فیلمها با واکنشهای مثبتی از سوی منتقدان و تماشاگران روبرو شدند و هر دو فیلم در فهرست برترینهای آرای مردمی قرار دارند که نشاندهنده جذابیت آنها برای مخاطبان جدی سینماست. این دسته فیلمها اغلب در جشنواره فجر کشف میشوند و میتوانند در سال بعد حضوری پرقدرت داشته باشند، اما حتی گیشه آنها هم بدون تبلیغات قوی، محدود خواهد ماند.
دو کمدی پرامید داریم
در میان کمدیها، فیلمهایی مانند «قایقسواری در تهران» و «استخر» به کارگردانی سروش صحت امیدهایی برای گیشه ایجاد کردهاند. این آثار، با ترکیبی از طنز موقعیت و بازیگران محبوب، پتانسیل جذب مخاطبان عام را دارند. بااینحال، فروش آنها بعید است به سطح کمدیهای موفق اخیر، مانند آثار پژمان جمشیدی و بهرام افشاری که رکوردهای گیشه را شکستهاند، برسد. «استخر» علیرغم حضور ستارگان متعدد و نام سروش صحت بهعنوان یکی از امیدهای همیشگی فروش، در رتبهبندی اولیه مردمی جشنواره جایی در میان ۱۳ فیلم برتر نداشت که نشاندهنده نبود محبوبیت کافی اثر نزد تماشاگران عام است. «قایقسواری در تهران» نیز هرچند در فهرست برترهای آرای مردمی قرار گرفته، اما باز هم ممکن است در رقابت با کمدیهای خارج از جشنواره شکست بخورد.
تنها اکشن جشنواره
از فیلمهای خوشگیشه احتمالی، تنها «اسکورت» باقی میماند که واکنشهای بسیار مثبتی در جشنواره گرفت، اما یوسف حاتمیکیا فاقد سابقه ویژهای بهعنوان فیلمساز است و اگر در بهترین حالت بتواند به فروشی ۶۰ یا ۷۰ میلیاردتومانی دست یابد، موفق خواهد بود. اگرچه در این میان عوامل خارجی مانند زمان اکران و رقابت با فیلمهای کمدی غیر جشنوارهای، ممکن است این رقم را کاهش دهد.
۴ فیلم متوسط در گیشه
فیلمهایی با پتانسیل متوسط گیشه، دسته دوم را تشکیل میدهند که ممکن است با عوامل جانبی مانند نام مشهور کارگردان یا واکنشهای مثبت جشنوارهای، اتفاق خوبی را رقم بزنند. برای نمونه، «نیمشب» به کارگردانی محمدحسین مهدویان با برند قوی این فیلمساز در ژانرهای سیاسی و اجتماعی، میتواند مخاطبان وفادار را جذب کند. همچنین «گیس» با حضور چند ستاره شناختهشده، «سرزمین فرشتهها» به دلیل موفقیت احتمالی در جشنواره و «خیابان جمهوری» با بازیگران شاخص و بستر جنوب شهری، پتانسیل تبدیلشدن به فیلمهایی با فروش متوسط را دارند. این آثار، هرچند لزوماً به موفقیت تضمینی نرسند، اما با تبلیغ مناسب و زمان اکران مناسب (مانند نوروز یا تابستان) میتوانند بخشی از بار فروش سال را بر دوش بکشند.
باز هم در انتظار کمدیها؟
البته خارج از جشنواره فجر هم تعدادی فیلم اجتماعی جدی مثل «زوزه»، «بنسای»، «غذای نیمروز»، «بت»، «مادرزاد» و «دانههای انگور» برای حضور در جشنوارههای خارجی آماده میشوند. شانس موفقیت آنها در جشنوارههای اصلی مثل کن و ونیز بسیار کم است، اما اگر رخ دهد، میتواند به فروش قابلتوجهی در اکران داخلی منجر شود. بااینحال تجربه نشان داده آن دسته از فیلمهای اجتماعی خارج از جشنوارهها که مستقیماً به اکران میروند، بهندرت پرفروش خواهند شد؛ بنابراین به نظر میرسد همچنان باید منتظر کمدیهای سینمای بدنه باشیم که بار اصلی گیشه سال آینده را به دوش خواهند کشید.