آزاده باقری، رها: سید مصطفی آزاد، کارگردان، بازیگر و تهیهکننده سریال تلویزیونی «دستچین» نامی آشنا برای کاربران فضای مجازی است. کسی که با بیش از ۳ میلیون دنبال کننده در اینستاگرام و سالها فعالیت محتوایی در یوتیوب و دیگر فضاهای مجازی، حالا وارد رسانه ملی شده و نخستین اثر رسمیاش را تولید کرده است.
«دستچین» که پخش آن از شبکه دو سیما تمام شد، در قالب طنز، زندگی چند شخصیت را روایت کرد که همزمان با برگزاری مراسم جشن ازدواج، با مجموعهای از اتفاقات پیش بینی نشده مواجه میشوند. علاوهبر مصطفی آزد، هادی عامل هاشمی، لاله صبوری، کوروش شاهی، جلال شهبازنژاد و مهتاب کیان دیگر بازیگران سریال بودند.
گستردگی مخاطب تلویزیون انگیزه اصلیام بود
مصطفی آزاد درباره چرایی ورود به تلویزیون به خبرنگار «رها» گفت: یکی از دغدغههای من همیشه این بود که مخاطب بیشتری کارم را ببیند. پیش از این در فضای مجازی، مخصوصا اینستاگرام و یوتیوب، ویدیوهای طنز و مینی سریال منتشر میکردم، اما با وجود مخاطبان میلیونی، باز هم دسترسی مردم به آنها محدود بود. تلویزیون رسانهای است که حتی در دور افتادهترین روستاها هم مخاطب دارد. همین گستردگی مخاطب باعث شد به فکر ساخت سریال برای تلویزیون بیفتم.
تحصیلات سینمایی ندارم
او در پاسخ به اینکه آیا تحصیلات آکادمیک در حوزه سینما دارد، گفت: نه؛ ورود من به این مسیر، کاملا تجربی بود. حدود ده سال پیش با تئاتر در شهرستان شروع کردم و بعد با پررنگتر شدن فضای مجازی، به ساخت کارهای کوتاه و ویدیوهای طنز در اینستاگرام روی آوردم. بعد از مدتی هم سراغ ساخت مینی سریال رفتم.
آزاد با بیان اینکه همچنان علاقمند است تا در این فضا به فعالیت خود ادامه دهد، افزود: حدود ۷ سال است که وارد فضای مجازی شدهام. درباره زمانی که طی این فعالیت شهرت بیشتری پیدا کردم، نمیتوانم دقیق بگویم که از کدام پست یا کلیپ شروع شده است، چون بازه زمانی طولانی و متنوعی را پشت سر گذاشتهام. اما بیشتر کلیپهایی که تولید کردهام و نقد اجتماعی داشتند، بازخورد بیشتری داشتهاند. همچنان علاقمندم در این فضا حضور فعال و مستمر داشته باشم.
مصطفی آزاد در حال کارگردانی سریال «دستچین»
سه مسئولیت داشتم چون…
مصطفی آزاد، در پاسخ به این که چرا همزمان سه مسولیت در «دستچین» داشته و آیا چنین اتفاقی روی کیفیت اثر نتیجه منفی نداشته است، اظهار کرد: طبیعتا اینکه همزمان هم تهیهکننده باشی، هم کارگردان و هم بازیگر، سختیهایی دارد. اما از طرفی برای کار اول کمک هم میکند. وقتی بخش زیادی از امور در اختیار خودت باشد، هماهنگی بین بخشها سادهتر میشود. به ویژه وقتی طرح سریال مورد حمایت کامل خانه تولیدات جوان مرکز سیمرغ قرار گرفت، کار برای من آسانتر شد.
او ادامه داد: ما ایده اولیه را از قبل داشتیم. وقتی طرح به سیمرغ ارائه و تایید شد، حدود یک ماه برای نگارش متن زمان گذاشتیم و بلافاصله وارد مرحله پیش تولید شدیم.
این کارگردان با اشاره به سختی اعتماد سازی در پروژه اول گفت: وقتی کار اولت را میسازی، بازیگران شناخته شده یا عوامل حرفهای سختتر اعتماد میکنند تا با تو همکاری داشته باشند، ولی باز هم به خاطر حمایتهای خانه تولیدات جوان مرکز سیمرغ، توانستیم ترکیب خوبی برای بازیگران و دیگر عوامل سازنده شکل بدهیم.
اصل لهجه سبزواری را حفظ کنیم
کارگردان سریال «دستچین» درباره استفاده از لهجه سبزواری توضیح داد: استفاده از لهجه به نظر من نه تنها محدودیت ایجاد نمیکند، بلکه میتواند برگ برنده هم باشد. همانطور که «پایتخت» و «نون خ» توانستند با خروج از تهران و پرهیز از لهجه تهرانی موفق شوند. چون خیلی از لهجهها، مثل همین لهجه سبزواری، کمتر شنیده شدهاند و برای مخاطب جذابیت دارند. خیلی از مخاطبان برای اولین بار چنین لحنی را میشنیدند و همین به دیده شدن کار کمک کرد.
او افزود: در سریال، لهجه را رقیق نکردیم بلکه تلاش کردیم اصل لهجه سبزواری را حفظ کنیم. در کنار این، انتخاب بازیگران هم به گونهای بود که ترکیب بومی سریال تقویت شود. مثلا لاله صبوری که در سریال نقش داشت، به طور اتفاقی معلوم شد اصالتا سبزواری است و این خیلی به فضای طبیعی کار کمک کرد.
تجربه مجازی به کمکم آمد
او در پاسخ به این سوال که تجربه فعالیت مجازی به خدمت ساخت «دستچین» آمد یا نه، گفت: فعالیت در فضای مجازی باعث شد مخاطب شناسی دقیقتری داشته باشم. مخصوصا در یوتیوب که دقیق آنالیز میکند مخاطب کدام قسمت از ویدیو را بیشتر دیده یا کجاها برگشته و مجدد تماشا کرده است. این تحلیلها در نوشتن شوخیها و ساختار طنز سریال خیلی موثر بود و کمک کرد تا بتوانیم در زمینه شناخت مخاطب بهتر پیش برویم.
او ادامه داد: ما از شوخیهایی استفاده کردیم که مردم با آنها درگیر هستند؛ مثل موضوع قطعی برق یا ارز دیجیتال. این شوخیها از دل زندگی مردم و بازخوردهایی که قبلا در فضای مجازی گرفته بودیم، بیرون آمد.
مصطفی آزاد همچنین گفت: یکی از ویژگیهای سریال «دستچین» این بود که از فضای لاکچری فاصله گرفت و مردم عادی و طبقه متوسط را به تصویر کشید؛ آدمهایی از طبقه متوسط و پایین. امیدوارم تلویزیون بیش از پیش به چنین روایتهایی بها بدهد.
مقاومت برابر ورود چهرههای مجازی به حوزههای رسمی
مصطفی آزاد درباره نقدهایی که به سریال از سوی برخی منتقدان و رسانهها وارد و گفته شد بیشتر شبیه به پستهای اینستاگرامی است، گفت: به هر حال هیچ کاری بینقص نیست. برخی نقدها به جا هستند و باید شنیده شوند. اما بعضی انتقادات هم ناشی از گاردی است که هنوز علیه آدمهایی وجود دارد که از فضای مجازی وارد تلویزیون و دیگر رسانههای رسمی میشوند.
او تاکید کرد: این گارد قبلا خیلی بیشتر بود، ولی الان کمتر شده است. امروز دیگر بسیاری از چهرههای شناخته شده از مسیر فضای مجازی وارد سینما و تلویزیون شدهاند. مهم این است که خروجی کار چه باشد. اگر نتیجه خوب باشد، کسی نمیپرسد از کجا آمدهای.
احتمال تولید سری دوم دستچین
آزاد درباره فعالیتهای رسمی خود هم بیان کرد: فعلا پیشنهادی برای پروژه جدید ندارم و هنوز به ساخت کار سینمایی فکر نکردهام. تمرکزم روی این است که خانواده «دستچین» را در قالبی دیگر ادامه بدهم. امیدوارم همچنان حمایتهای خانه تولیدات جوان مرکز سیمرغ ادامه پیدا کند تا بتوانیم ما هم این مسیر را ادامه بدهیم.