به گزارش خبرنگار رها، ناصر ممدوح صاحب صدایی تربیتشده است که با سبک منحصر بهفرد خود بهجای شخصیتهای زیادی حرف زده و خاطرات زیادی برای چند نسل آفریده است. او سابقهای موفق از گویندگی انیمیشن و مستند هم دارد و در مقام بازیگر نیز مقابل دوربین رفته است.
ناصر ممدوح درباره چگونگی ورود به دنیای دوبله به خبرنگار «رها» گفت: من در ابتدا هیچ برنامهای برای ورود به حرفه دوبله نداشتم. حتی قرار بود رشته پزشکی بخوانم اما علاقهای که به سینما داشتم مسیرم را تغییر داد. وقتی مهدی میثاقیه صدای مرا شنید، تشویقم کرد که دوبله را حرفهای دنبال کنم و اینطور شد که وارد این حرفه شدم. در آن زمان اصلا فکر نمیکردم روزی به یکی از دوبلورهای شناختهشده کشور تبدیل شوم.
وی ادامه داد: فعالیتهای من از دهه ۴۰ شروع شد. بعد از انقلاب بیشتر در دوبله و گویندگی مستندها فعالیت داشتم اما هر مستندی برایم جالب نبود. در تلویزیون هم هر کاری که پیشنهاد شد با تمام وجود قبول کردم و برای آن وقت گذاشتم. البته بعضی آثار را کمتر قبول داشتم اما همهشان زحمت داشتند. یکی از کارهایی که واقعا دوست داشتم، «راز شب» بود.
این هنرمند نسل طلایی دوبله اظهار کرد: در دهه ۴۰، آموزش و تجربه اهمیت زیادی داشت. هر کسی که به گویندگی علاقه داشت، یک ماه کار میکرد و اگر توانایی داشت، میماند؛ در غیر این صورت راهش جدا میشد. امروز شرایط فرق کرده است؛ جوانان با مدارک تحصیلی بالا، با حقوق اندک دوبله میکنند و هیچ مسیر سرمایهگذاری و سیستم آموزشی مشخصی وجود ندارد. در آن زمان، اکثر بازیگران خارجی که به ایران میآمدند، به استودیوهای دوبله میرفتند و از کیفیت کار بچههای دوبله حیرت میکردند. کسانی مثل منوچهر اسماعیلی، جلال مقامی، ناصر طهماسب و چنگیز جلیلوند یادآور آن دوران باشکوه دوبله هستند که الان جای خالی آنها حس میشود.
ممدوح در توضیح چرایی ضعف دوبله در دوران حاضر گفت: در حال حاضر وضعیت دوبله با گذشته خیلی فرق کرده است. وقتی پای رایانه به دوبله باز شد، شرایط برای ما سخت شد. فناوری خوب است اما باعث شد کسانی که تجربه کافی ندارند، وارد شوند و کیفیت کار پایین بیاید. قبلا هر کسی نمیتوانست به این راحتی دوبلور شود اما حالا بسیاری در خانههایشان با رایانه صداها را جابهجا میکنند و فکر میکنند همین کافی است. دوبله حرفهای چیزی نیست که یک شبه بتوان انجام داد.
وی ادامه داد: متأسفانه امروز عمده کارها بازاری شدهاند. بسیاری از جوانان به دلیل بیکاری با رایانه در خانه مشغول گویندگی هستند و حتی برای شبکههای برون مرزی و وی او دیها کار میکنند. ممکن است علاقه هم داشته باشند اما بیشتر از سر ضرورت اقتصادی است و دنبال پول هستند. این باعث شده دوبلورها بر اساس پول تصمیم بگیرند و کیفیت کار پایین بیاید.
ممدوح در توضیح دیگر علت ضعف دوبله در زمانه حاضر بیان کرد: اگر تلویزیون آثار خوب خارجی و داخلی را خریداری کند، میتوان این نقصان را جبران کرد. شخصیت من هیچ وقت با سریالهای کرهای و چینی جور نبوده است و در طول این سالها فقط یک سریال یعنی «جنگجویان کوهستان» را برای مرحوم بهرام زند دوبله کردم. تلویزیون باید آثار باکیفیت دوبله کند تا مخاطب جذب شود.
وی افزود: در پاسخ به اینکه چرا دوبله ایران از دوران اوج فاصله گرفته، باید بگویم بعد از کرونا بسیاری از مشاغل آسیب دیدند و دوبله هم شامل این آسیب شد. دیگر نمیشود چند نفره در یک اتاق کار کرد و شاید این باعث شد روحی که در کلیت کارهای قبل بود تکرار نشود. ضمن این که این دوبله چند نفره به مثابه کلاس درسی برای نسل جدید دوبلورها بود که فنون و ریزهکاری هایی را در کنار استادان بیاموزند. عقیده دارم که امروز دوبله عملا مرده است و گرچه عدهای زیرزمینی فعالیت میکنند و صداهای خوبی هم دارند اما به کارشان ارزش کافی داده نمیشود. واسطهها پول را از هنرمند میگیرند و به استودیو میدهند، ولی آنچه نصیب دوبلور میشود، خیلی کم است. مثلا اگر برای یک فیلم ۱۰ میلیون تومان بودجه در نظر گرفته شده، کمتر از ۲ میلیون به دوبله اختصاص پیدا میکند.
ممدوح درباره مواجهه شخصی خود با دوبله اظهار داشت: من همیشه عاشق دوبله بودهام و هستم اما امروز این کار برایم لذت گذشته را ندارد. بارها گفتهام که اگر دوباره به دنیا بیایم، باز هم دوست دارم دوبلور شوم و گویندگی کنم اما اکنون آن شور و اشتیاق گذشته را ندارم. در گذشته همه چیز سر جای خودش بود، فیلمها با کیفیت بودند و تجربه دوبله لذتبخش بود اما امروز این گونه نیست.
او در پاسخ به این که مردم او را بیشتر با چه کارهایی میشناسند، گفت: من در طول سالها فعالیت با بیشتر دوبلورهای ایران کار کردهام و همیشه تاکید کردهام که داشتن صدای مناسب شرط اولیه ورود به این حرفه است. مردم ما خیلی خوب و قدرشناس هستند و محبتشان را همیشه حس کردهام. مردم من را بیشتر با صدای کارتون «سندباد» و سریال «دکتر کیلدر» به یاد میآورند. همه کارهای من برایم ارزشمند بودند. هر لحظه از سالهایی که در دوبله گذراندم، خاطرهانگیز بود.
این هنرمند در توضیح این که چرا وی را با عنوان «مرد لبخند» خطاب میکنند، توضیح داد: این عنوان از نام یک مستند به همین نام درباره زندگی شخصی و حرفهای من به کارگردانی ابوالفضل توکلی آمده که از شبکه مستند پخش شد. برای پوستر آن مستند، عکسی از لبخند من گرفتند و بعدا رسانهها هم از همین عکس استفاده کردند. بعد از پخش مستند، دوستان و مخاطبان لطف داشتند و این لقب روی من نشست.
ناصر ممدوح در پایان گفت: امیدوارم همه جوانان موفق باشند، چه اعضای انجمن رسمی گویندگان و سرپرستان گفتار فیلم و چه کسانی که زیرزمینی کار میکنند. بسیاری از جوانان زیرزمینی صرفا دنبال پر کردن زمان و کسب اندک درآمد هستند و متأسفانه پول زیادی هم به آنها داده نمیشود.