محمدرضا کاظمی؛ رها، نشست خبری روحالله حسینی، دبیر چهلوسومین جشنواره جهانی فیلم فجر، پیش از ظهر امروز شنبه یکم آذرماه، در سالن فردوس موزه سینما برگزار شد. در این برنامه سوالات زیادی پیرامون این رویداد، آثار حاضر در آن، حواشی مربوط به برگزاری و مواردی از این دست مطرح شد. مروری داریم بر پنج نکته مهم از نخستین نشست روحالله حسینی.
سرمایه سینمای آسیا از ترکیه!
یکی از مهمترین موضوعات مطرح شده در نشست امروز حضور نوری بیلگه جیلان فیلمساز مطرح ترک در هیئت داوران جشنواره بود که به تیتر اصلی بسیاری از رسانهها از این نشست هم تبدیل شد، تا جایی که خود دبیر جشنواره هم از او به عنوان شناختهشدهترین چهره حاضر در این رویداد نام برد. تا پیش از این حضور این کارگردان ترک که سابقه حضور در هیئت داوران جشنواره شانگهای را نیز دارد، در جشنواره امسال فجر در حد گمانهزنی بود که حسینی در این خصوص توضیح داد: نوری بیلگه جیلان سرمایه سینمای جهان است و ما از صاحب نخل طلای کن دعوت کردیم که در هیئت داوران ما حضور داشته باشند و امیدواریم که از افتتاحیه ایشان را در شیراز همراه خود داشته باشیم.
نمایش ۵۲ اثر در جشنواره چهلوسوم
از اصلیترین مسائلی که معمولاً در این قبیل نشستها مطرح میشود، اعداد و ارقام مربوط به تعداد متقاضیان و شرکتکنندگان در جشنواره است. طبق اعلام دبیر جشنواره امسال بیش از ۷۰۰ فیلم به دبیرخانه رسید که ۵۲ اثر نمایش داده میشوند. در بخش مسابقه ۱۶ فیلم از کشورهای رومانی، ایتالیا، عربستان، نروژ، سوئد و… حضور دارند. در بخش بینالملل ۲۱ فیلم از ۱۶ کشور در جشنواره شرکت کردند. در جلوهگاه شرق نیز ۱۸ فیلم از ۱۲ کشور نمایش داده میشوند که کشورهای ایران و هند هرکدام دو فیلم دارند. در بخش چشمانداز مسابقه فیلماولیها و فیلم دومیها ۱۱ فیلم از ۱۰ کشور حضور دارند که ایران دو فیلم در این بخش دارد. در بخش زیتون شکسته هم ۶ فیلم از ۱۵ کشور حضور مییابند. در بخش ویژه ترکیه آثار فیلمسازان برجسته این کشور به نمایش در میآید.
هشت فیلم ایرانی هم امسال شامل «او نمی خوابد» به کارگردانی رضا جمالی، «زمانی در ابدیت» به کارگردانی مهدی نوروزیان، «پل» به کارگردانی محمد عسگری (در بخش مسابقه بینالملل)، «مرد آرام» به کارگردانی بهنوش صادقی، «ماهی در قلاب» به کارگردانی محیالدین مظفر (در بخش جلوهگاه شرق)، «دو روی پاییز» به کارگردانی روناک طاهر (بخش چشمانداز)، «فرشتهها نمیمیرند» به کارگردانی محمدرضا ابوالحسنی (بخش زیتون شکسته)، «مرد خاموش» به کارگردانی احمد بهرامی (بخش جشنواره جشنوارهها) در جشنواره به نمایش درمیآید.
«کاغذ بیخط»، «درخت گلابی»، «اینجا چراغی روشن است»، «دلشدگان» بخشی از فیلمهای مرمت شده جشنواره هستند که در بخشی ویژه نمایش داده میشوند.
بودجه؟ بعد از جشنواره شفاف اعلام میشود
در بخشی از نشست دبیر جشنواره در پاسخ به خبرنگار رها درخصوص بودجه برگزاری این دوره از جشنواره باتوجه به دعوت بیش از ۲۰۰ مهمان خارجی و البته میزان همراهی و مشارکت استان فارس و شهرداری شیراز در این رویداد توضیحاتی ارائه کرد.
حسینی گفت: مشارکت استان فارس در جشنواره قابل توجه و قابل تقدیر است. میزبان بخش عمدهای از هزینهها را برعهده گرفت و باقی را هم خود سازمان سینمایی پرداخت میکند که بودجه صرف شده از طرف سازمان در مقایسه با هزینه استانداری رقم کمتری است. مواردی مثل بحث اسکان مهمانان خارجی و داخلی، پروازهای خارجی، پذیرایی و… به عهده استانداری فارس است و مابقی هزینههای جشنواره مثل ساخت تیزر، جوایز و… جزو تعهدات سازمان سینمایی است. فعلاً نمیتوان عدد دقیق بودجه این دوره را اعلام کرد اما سامانه شفاف سازی وزارت ارشاد بعد از جشنواره رقم نهایی را اعلام میکند.
پیش به سوی شاعرانگی
عباراتی مثل «فیلمهای شاعرانه» یا «سینمای شاعرانه» و «شاعرانگی در آثار» جزو عبارات پراستفاده توسط دبیر جشنواره در نشست خبری بود و به نظر میرسد در این دوره ما بیشتر با آثاری از این جنس طرف باشیم. در ادامه بخشی از سخنان دبیر در این خصوص را با هم مرور میکنیم: «در این دوره از جشنواره آثار فیلمسازانی که نگاه انسانگرایانه و شاعرانه دارند به نمایش درمیآید.» «فیلمهایی که در جشنواره انتخاب شدند و بازبینی شدند همان مسیری را طی کردند که همه فیلمها در همه جشنوارهها طی میکنند. هیچ ملاحظهای به دلیل حضور من در معاونت ارزشیابی بر آثار وجود نداشته است و رویکرد ما همان نگاه شاعرانه به آثار بوده است.» «رویکرد شاعرانه جشنواره ما را بیشتر ترغیب میکرد که جشنواره را به جایی ببریم که نامش به شعر و ادب گره خورده است. این فرصت خوبی بود برای اینکه جشنواره را به جایی ببریم که زیرساخت فرهنگی داشته باشد.» «شاعرانه بودن موضوع نیست بلکه رویکرد است. ما در انتخاب فیلمها به کیفیت و رویکرد آنها توجه داشتیم، تلاش کردیم از بین فیلمها، آثار خوبی را انتخاب کنیم.»
ضعف در اطلاعرسانی
مسئله دیگری که در این نشست خبری تقریبا از ابتدا تا انتهای مراسم به آن اشاره شد، بحث اطلاعرسانی و تبلیغات مناسب برای جشنواره بود. بسیاری از اصحاب رسانه نسبت به بیخبری از این رویداد گلایه داشتند و برخی از سوالات هم پیرامون شنیدهها و شایعات مربوط به جشنواره پرسیده شد.
حسینی در پاسخ به این انتقاد که چرا این دوره از جشنواره خبرسازی و جریان سازی تبلیغاتی کم رنگی داشت عنوانکرد: یادمان نرود ما در چه دورهای به سر میبریم، سال ۹۴ که اولین دوره مستقل این رویداد برگزار میشد، فضای فرهنگی و اقتصادی و اجتماعی را یادتان هست آن سال اصلا قابل مقایسه با امسال نیست. چیزی از روزهایی که چند میلیون نفر از تهران خارج شدند نگذشته است. در این میان واقعه اسنپبک هم رخ داد بسیاری از دوستان میگفتند دوباره جنگ به پا میشود و در همین فضا ما سعی کردیم جشنوارهای شایسته برگزار کنیم. فراموش نکنیم در چه جایی و چه زمانهای هستیم من سعی میکنم جشنوارهای که آبروی ما را حفظ کند در شهر شیراز، برگزار کنم.
وی در ادامه سخنانش گفت: ما زمان زیادی نداشتیم این جشنواره همیشه ۶ تا ۹ ماه زمان برای فراهم کردن مقدمات داشت ولی برای ما چنین زمانی وجود نداشت و در همین زمان کم، اتفاقات خوبی رقم زدیم. فرصت اطلاعرسانی برای ما فراهم نبود البته برای آن هم ملاحظاتی وجود داشت با این حال فکر میکنم آنچه انجام شد قابل احترام است.