امیررضا میرباقری؛ رها، «تخطی» یکی از آثار بخش فیلم کوتاه جشنواره چهل و چهارم فجر است که ابتدا در جشنواره تهران رونمایی شد و مورد استقبال قرار گرفت. میکائیل دیانی که بهعنوان کارگردان در حضور قبلی خود با «مدیر مدرسه» در جشنواره فجر مسئله عدالت را دنبال میکرد، این بار هم با سوژهای خاص در امتداد فیلم قبلی خود حرکت میکند و داستان مامور نیروی انتظامی را محور روایت «تخطی» قرار است که برای عدالت از قانون سرپیچی میکند. به همین بهانه گفتوگویی با او داشتیم تا از تجربه ساخت تخطی و حضور در جشنواره فجر بگوید.
◉ ایده اولیه فیلمنامه «تخطی» از کجا شکل گرفت؟
هدف اولیه، ساخت یک طرح آزمایشی (پایلوت) برای یک فیلم بلند سینمایی بود تا توانایی تیم در روایت داستانهای جنایی و اکشن مورد سنجش قرار گیرد. این مواجهه مستقیم با جرم، زمانی به یک دغدغه عمیقتر بدل شد که از ضابطان قضایی شنیدم مجرم پس از طی یک دوره محکومیت شش ماهه، مجددا به چرخه جرم باز خواهد گشت.
◉ فرآیند تحقیق و پژوهش چطور پیش رفت؟ از چه منابعی و از چه افرادی برای ساخت فیلم کمک گرفتید؟
برای دستیابی به اصالت و واقع گرایی، مشاوره از دو طیف کاملا متمایز صورت پذیرفت. از یک سو با یک فرد سابقهدار درحوزه خفتگیریاستفاده کردم. فیلمنامه در فرآیند تولید به واسطه همراهی سرهنگ آگاهی دچار تغییراتی شد تا دیالوگهای مامور آگاهی و قاضی به فضای واقعی نزدیکتر شود.
◉ مهمترین چالش شما در بخش اجرایی ساخت این فیلم چه بود؟
صحنه تصادف تنها با یک برداشت و بدون امکان تکرار، فیلمبرداری شد. صحنههای تعقیب با خودرو طی یک روز و بدون امکان کنترل کامل خیابانها به سرانجام رسید و سکانس تعقیب پیاده، به طور کامل ظرف دو ساعت ضبط شد؛ در حالی که نمونههای مشابه در سینمای بلند ممکن است هفت تا هشت روز زمان نیاز داشته باشند. این محدودیتها، اهمیت سرعت در برداشت و دقت در دکوپاژ را در طول دوره کوتاه چهار الی پنج روزه فیلمبرداری، به عنصری بسیار حائز اهمیت دل کرده بود.
◉ بهعنوان فیلمسازی که هم در جشنواره تهران و هم در فجر حضور داشتید چه نسبتی میان این دو جشنواره میبینید؟
مقیاس و ساختار فیلم من در جشنواره فجر یک امتیاز محسوب میشود، زیرا اساس و محوریت جشنواره فیلم فجر، سینمای بلند است و «تخطی» هم در قواره فیلم بلند و با استفاده از این الگوها ساخته شده است. فیلم کوتاه قلهای مثل جشنواره فیلم کوتاه تهران را دارد که سال به سال با استقبال بیشتر داخلی و خارجی مواجه میشود. جشنواره فجر هم سکوی پرش فیلمسازان فیلمکوتاه برای ورود به سینمای بلند محسوب میشود و تقریباً تمامی نامزدها و برندگان سیمرغ فیلمکوتاه فجر، در زمانی کوتاه به سینمای بلند راه مییابند. از همین منظر، کسب سیمرغ برای آینده حرفهای فیلمساز مهمتر از اکران فیلم کوتاه در جشنواره است، هرچند مخاطب حاضر در اکرانهای فجر را دارای نگاهی نسبتاً تخصصی است.