محمدرضا کاظمی، رها؛ پدیده فیلمهای زیرزمینی که در سالهای اخیر با رشد صعودی مواجه بوده است، از مهمترین پدیدههایی است که به نظر میرسد در فضای سیاستگذاری سینمای ایران همچنان گرفتار غفلت و کتمان است.
همایون اسعدیان مدیرعامل «خانه سینما» در خلال نخستین نشست خبری خود با اهالی رسانه، در پاسخ به خبرنگار رها درباره موضع این نهاد صنفی درباره رشد فزاینده تولید فیلمهای سینمایی زیرزمینی و آثاری که بدون مجوز ارشاد تولید میشوند و بعضا سر از جشنوارههای خارجی هم درمیآورند عنوان کرد: این موضوعی است که من پیش از این بارها به آن اشاره کردهام. ما از زمانه آنالوگ به زمانه دیجیتال گذر کردیم اما تمام قواعد و قوانین ما قواعد آنالوگ است. در حالی که زمانه دیجیتال قوانین خاص خود را میطلبد. فیلمسازانی مثل من که سن و سالی از آنها گذشته پیر و محافظهکار شدند و ارشاد نباید از ما بترسد، بلکه سونامی جوانان در راه است، جوانانی که نه به این قواعد احترام میگذارند نه حاضر هستند در قید و بند این قوانین کار کنند. جوان امروزی کارش را انجام میدهد حالا ما اسم زیرزمینی روی کار او بگذاریم برایش اهمیت ندارد، مثل موسیقی، تئاتر یا سینمای زیرزمینی، نکته این است که هنرمند امروزی کارش را جلو میبرد.
وی افزود: تا وقتی مسئولین متوجه نشوند که نمیتوانند به شیوه سابق رفتار کنند، شرایط تغییر نمیکند. در گذشته کار تولید فیلم خیلی سخت بود و مثلا تجهیزاتی مثل نوار فیلم یا دوربین در اختیار متولیان فرهنگ بود که ما باید از آنها اجاره میکردیم، اما امروز جوانان با یک تلفن همراه فیلم میسازند. تا وقتی مسئولان ارشاد و دیگر مدیران فرهنگی متوجه این تغییر و تحول جهانی نشوند این مشکل وجود خواهد داشت.
اسعدیان ادامه داد: سینمای زیرزمینی سینمایی است که پروانه ساخت نمیگیرد. من میدانم دوستانم در ارشاد هم به دنبال این هستند که کلا پروانه ساخت از پروسه تولید آثار حذف شود، چون برای آنها هم دردسرساز است. دوستان در سینما هم نظرات متفاوتی دارند، ولی خانه سینما از موضعی که شورای عالی تهیه کنندگان اتخاذ کند حمایت میکند. در همین راستا ما از شورا خواستیم نظرشان را راجع به پروانه ساخت بگویند، اینکه آیا به شکل فعلی باشد، اینکه کلا حذف شود یا تغییراتی داشته باشد، هر تصمیمی آنها بگیرند مورد حمایت خانه سینما هم هست.
مدیرعامل خانه سینما افزود: این یک نکته کلیدی است که همه چیز تغییر کرده و ما ۲۰ تا ۳۰ سال از زمانه خود عقب هستیم. من اگر بخواهم بدون مجوز کار کنم فیلم نمیسازم چون محافظه کار شدم، اما جوان امروزی از این ترسها ندارد. ما در زمانهای زندگی میکنیم که حتی کنترل پلتفرمها و شبکههای اجتماعی هم نگاه عقب افتادهای است. شما به زودی با خیل عظیم سریالهای اینستاگرامی مواجه میشوید که مثلا در قالب قسمتهای کوتاه ۳ دقیقهای تولید میشوند و اتفاقاً مخاطب هم جذب میکنند. ما اگر این تحولات را درک نکنیم، میشود شبیه به خیلی از پدیدههای دیگر که در این کشور بوده و مدل رفتار با آن را دیدیم. مثل قانون منع استفاده از تجهیزات ماهوارهای که تصویب شده اما دیگر کسی مشکلی با آن ندارد.
اسعدیان در بخش پایانی سخنانش اظهار کرد: ما امروز با انبوهی از فیلمهای زیرزمینی مواجه هستیم که برای ارسال آنها به جشنوارههای معتبر خارج از کشور نیازی به مجوز ارشاد ندارند، بعد از حضور در جشنواره ها هم ارشاد میگوید چون با ما هماهنگ نبودید، به فیلم مجوز اکران نمیدهیم و آن فیلمساز هم خیلی راحت میگوید اصلا به دنبال اکران فیلم در سینما نیست! متاسفانه این چرخه معیوب در سینمای ما وجود دارد و این شرایط باید با تغییر نگاه مدیران تغییر کند.
مشروح گزارش نشست خبری همایون اسعدیان را اینجا بخوانید.