آزاده باقری، رها: سریال «پسران هور» که نسخه سینمایی آن سال گذشته با نام «اشک هور» در جشنواره فیلم فجر رونمایی شد، به فعالیتهای قرارگاه سری نصرت به فرماندهی شهید علی هاشمی در دوران دفاع مقدس میپردازد. این پروژه به کارگردانی مهدی جعفری و تهیهکنندگی مجتبی فرآورده در مرکز سریال سوره تولید شده و محصول سیمافیلم است و هر شب از شبکه یک پخش میشود.
ساره رشیدی، در این فیلم-مجموعه ایفاگر نقش همسر شهید علی هاشمی است. او که در قامت کمدین مسابقه تلویزیونی «خندانندهشو» صاحب شهرت شد، با ایفای نقشهای جدی استعدادش را نیز به رخ کشید؛ تا جایی که به خاطر فیلم «احمد» برنده دیپلم افتخار از جشنواره چهل و دوم فیلم فجر شد. همچنین عملکردش در فیلم «اشک هور» مورد توجه قرار گرفت. با ساره رشیدی درباره تجربه حضور در این اثر به مناسبت پخش سریال «پسران هور» گفتوگو کردهایم.
◉ مهمترین چالش شما برای ایفای نقش در پروژه «پسران هور» چه بود؟
بیشترین چالش برای من زمان حضور در این پروژه گریم بود؛ مخصوصا زمانی که قرار بود در یکی دو روز نقش جوانی و پیری شخصیت را بازی کنم. این کار فرآیندی زمانبر و دشوار داشت که حتی باعث شد پوست من دچار حساسیت و سرخی شود. با این وجود، تمام این سختیها برای من شیرین و لذت بخش بود؛ چون بازیگری برای من یک رویا و هدف بزرگ است که تحمل سختیها را ممکن میکند.
◉ شیرازی بودن شما چه کمکی برای رسیدن به لهجه درست یک زن عرب اهوازی داشت؟
درست است که خود من شیرازی هستم، اما لهجه شیرازی برای رسیدن به لهجه عرب اهوازی به من کمکی نکرد. البته فرهنگ جنوب ایران تا حدودی به هم نزدیک است و این موضوع کمک خوبی بود. برای رسیدن به لهجه عربی اهواز با مهدی جعفری، کارگردان سریال و بازیگران بومی مثل رضا ثارمی که در نقش علی هاشمی حضور داشت مشورت میکردم تا لهجه طبیعی و نزدیک به واقعیت باشد. فرصت زیادی برای تمرین لهجه نداشتم؛ اما با کمک بازیگران مقابل و مشاوران لهجه، دیالوگها را پیش از ضبط چک میکردم.
◉ قبل از حضور در این پروژه تا چه میزان شهید علی هاشمی را میشناختید؟
زمانی که وارد پروژه شدم، درباره ایشان شناخت زیادی نداشتم برای همین بعد از عقد قرارداد و صحبت با عوامل تولید وقتی به خانه برگشتم جستجو درباره ایشان را آغاز کردم و فیلمها و مستندهای مرتبط با ایشان را دیدم. البته بیشتر تمرکز من بر روی خانواده این شهید بود که بیش از ۲۲ سال در انتظار بازگشت پیکر ایشان بودند و این فقدان بزرگترین رنج را برایشان به همراه داشت.در شرایط جنگ، با وجود تفرقهها، شهید هاشمی مردی شریف و میهن پرست بود که تمام دشواریها را به جان میخرید. او بسیار باهوش بود و با ذهن خلاق و نکتهسنج خود توانست عملیات پیچیدهای را در هورالعظیم به انجام برساند. عملیات سری که خانوادهاش هم از آن مطلع نبودند، نمودی دیگر از نبوغ ایشان است. از نظر من شهید علی هاشمی نمونه بارز وطن پرستی اصیل است.
رشیدی در نمایی از «پسران هور»/ عکس: علی فرآورده
◉ به جز فیلمنامه و صحبت با کارگردان چه فرآیندی طی شد تا به حال و هوای شخصیت نزدیکتر شوید؟
در طول پروژه بیشتر تمرکز من روی فقدان و جدایی بود و اینکه خانواده در نبود علی هاشمی چه رنجها و فشارها و قضاوتهایی را تحمل کردهاند. دغدغه اصلیام نشان دادن حال و هوای خانواده و حجم سوالاتی بود که درباره سرنوشت او مطرح بود؛ اینکه کجاست، آیا پناهنده شده و اصلا چه اتفاقی برایش رخ داده است. گرچه به طور مستقیم در کار با شخصیت علی هاشمی کمتر درگیر بودم، اما با تماشای ویدئوها و شنیدن روایتها توانستم شناخت کلی و قابل قبولی از او به دست بیاورم و به درک درستی برسم.
◉ تاثیرگذارترین سکانسهای «پسران هور» برای خود شما کدام است؟
زمانی که خانواده شهید علی هاشمی با اندک امیدی به لب مرز رفته بودند تا ببینند آیا ایشان در آخرین گروه آزادگان بازگشتی حضور دارد یا خیر برای من بسیار تاثیرگذار بود و قبل و بعد از گرفتن این سکانس خیلی اذیت شدم و گریه میکردم. شب قبل گرفتن این سکانس فیلم «بوی پیراهن یوسف» ابراهیم حاتمیکیا را دیدم تا بیشتر با حال و هوای آن فضا آشنا شوم.
در آن سکانس، اتوبوسهایی که قرار بود آزادگان را با خود بیاورند من را بسیار تحت تاثیر قرار داد. آن ترکیب امید و ناامیدی که خانوادهها با خود داشتند، بسیار سخت و جانکاه بود. در آنجا خبری از بازگشت علی هاشمی نبود. آن لحظه برای من بسیار دردناک بود و گریههایم عمق احساسات ناب شخصیت در آن لحظه را نشان میدهد. بسیاری از خانوادهها در آن سالها هنوز امیدوار بودند عزیزانشان بازگردند، اما در بلاتکلیفی و اضطراب شدید به سر میبردند؛ آن وضعیت روانی به مراتب سختتر از شنیدن خبر بد بود. این بلاتکلیفی، اضطرابی کشنده و ماندگار ایجاد میکند که فرد نمیداند چگونه عزاداری کند یا آیا اصلا باید عزاداری کند یا خیر. همیشه به خانوادههایی فکر میکنم که با امیدی کم رنگ به مرز میآمدند و در نهایت با دلی پر از درد و ناامیدی بازمیگشتند.
◉ به موفقیت «پسران هور» امیدوارید؟
بله، این سریال ظرفیت پرمخاطب شدن را دارد. مثلا بازی رویا افشار در نقش مادر علی هاشمی از نظر قدرت اجرایی و انتقال احساسات فوق العاده بود. فیلمبرداری وحید ابراهیمی هم درخشان بود و قصه پردازی مهدی جعفری از همان ابتدا مخاطب را جذب میکند و… مطمئنم سریال «پسران هور» مخاطبان زیادی خواهد داشت، چون به هر حال فیلم سینمایی «اشک هور» هم مورد توجه قرار گرفت و همین به دیده شدن بیشتر سریال کمک میکند.
◉ به عنوان یک بازیگر، تولید آثار با موضوع قهرمانان دفاع مقدس را چطور ارزیابی میکنید؟
وطن پرستی برای من همیشه مفهوم شریف و غیورانهای داشته و شهید علی هاشمی نمونه واقعی وطن پرستی اصیل است. وطن برای من ریشه و هویت است و امیدوارم درباره کسانی که برای این خاک و مردم جان خود را فدا کردند، بیشتر فیلم ساخته شود؛ فیلمهایی که بدون شعارزدگی و جهت گیری سیاسی باشند. شهید علی هاشمی شبیه به یک معما است که وقتی حل میشود تازه میفهمی چه نازنین مردی و چه قهرمانی بوده است. برای همین فکر میکنم وقتی شهید علی هاشمی را بیشتر بشناسیم به ایرانی بودنمان بیشتر افتخار خواهیم کرد و از این دست شخصیتها در تاریخ و نیز دوران دفاع مقدس کم نداریم.
◉ حالا که تجربه خوبی از آثار کمدی و جدی دارید، علاقهتان به کدام سمت است؟
کمدی فضای راحتتری برای من دارد، اما درام شرایط کاملا متفاوتی برایم به وجود میآورد؛ چون عمیقا احساساتم را درگیر خودش میکند. معتقدم اگر بازیگر در نقشهای تراژیک به درستی توجیه شود و در اتمسفر مناسب آن قرار گیرد، همه چیز به خوبی پیش میرود. علاوهبر نکاتی که درباره «پسران هور» گفتم این را هم اضافه کنم که برای قرار گرفتن در فضای جدی پروژه، چون با موسیقی ارتباط عمیقی دارم سعی کردم با شنیدن موسیقیهای عربی که مربوط به فرهنگ منطقه میشد این احساس درست را در خودم برای بازی در نقش یک زن عرب اهوازی به دست آورم و اتفاقا همین موضوع برای درک و لمس فضای نقش خیلی کمککننده بود.