بهمن کامیار کارگردان فیلم سینمایی «لاکپشت» در گفتوگو با خبرنگار رها، درباره توقیف دوساله این فیلم گفت: فیلم سینمایی «لاکپشت» در مقطعی تولید شد که سختگیریهای خاصی بر شورای پروانه نمایش حاکم بود که هنوز هم در خاطرمان هست و فراموش نمیکنیم. سلایقی که در آن مقطع بر سازمان سینمایی حاکم بود، باعث شد که ما با فهرستی از اصلاحات مواجه شویم که اعمال آنها قطعا به فیلم آسیب وارد میکرد و دیگر آن فیلمی نبود که من بهعنوان تهیهکننده و کارگردان بخواهم آن را اکران کنم.
وی ادامه داد: نکته اینجاست که «توقیف» در سینمای ایران، واژهای است که هیچگاه بهصورت رسمی از سوی مسئولان اعلام نمیشود و در تاریخ سینمای بعد از انقلاب، حتی فیلمهایی که برای سالهای سال امکان نمایش پیدا نکردند، هیچوقت بهصورت رسمی بهعنوان توقیفشده معرفی نشدهاند. در عمل اما شرایطی به فیلمساز تحمیل میشود که دیگر امکان نمایش فیلم وجود ندارد و این متوقف ماندن معنای دیگری جز «توقیف» ندارد. شاید بهصورت فیزیکی مهر قرمز رنگی به نام توقیف روی پرونده فیلم ثبت نشود اما در عمل توقیف اتفاق میافتد.
اصلاحیههای «لاکپشت» چه بود؟
کامیار درباره موارد اصلاحی اعلامشده از سوی مدیران وقت سینمایی برای فیلم «لاکپشت» هم توضیح داد: در این اصلاحیهها هم حذف سکانس، پلان و یا دیالوگ وجود داشت و هم نسبت به کلیت فیلم موضع داشتند. جمله عجیبی که آن زمان میگفتند این بود که سبک زندگی به نمایش درآمده در فیلم ایرانی و اسلامی نیست! اینکه این سبک زندگی را چه کسی تعریف کرده است خودش جای سوال است اما اساسا درام این فیلم برپایه همین سبک زندگی شکل میگیرد. این قصه در همین طبقه اجتماعی و همین مدل از زندگی اتفاق میافتد و اگر بخواهیم از این فضا خارجش کنیم دیگر مخاطب با آن ارتباط برقرار نمیکند.
وی ادامه داد: در مجموع ما واقعا دوست داشتیم همان دو سال پیش فیلم در جشنواره حضور داشته باشد و به اکران عمومی هم برسد اما عدم صدور پروانه نمایش برای آن، فیلم را در وضعیتی قرار داد که برای ما معنای «توقیف» داشت. این نگاه هم مربوط به کلیت سازمان سینمایی بود، از آقای خزاعی که ریاست سازمان را برعهده داشت تا آقای سهرابی و آقای ایلبیگی که رئیس شورای نمایش و معاون ارزشیابی و نظارت بودند.
ماجرای اکران ویژه «لاکپشت» در فجر۴۳
کارگردان «لاکپشت» درباره رونمایی این فیلم در تکسانس ویژه جشنواره چهلوسوم هم گفت: ما برای جشنواره فجر فرم تقاضای حضور در بخش اصلی را پر کرده بودیم اما آقای شاهسواری بهعنوان دبیر جشنواره گفت این فیلم را به دلایل آییننامهای نمیتوانیم برای هیأت انتخاب نمایش دهیم چرا که در دوره چهلودوم فیلم رد شده است. ما هم به آییننامه تمکین کردیم و بعدتر پیشنهاد اکران ویژه و تکسانس فیلم در کنار دیگر فیلمهایی که هر یک به دلایلی امکان نمایش نداشتند، مطرح شد. البته نسخهای که ما به جشنواره چهلوسوم دادیم متفاوت از نسخه قبلی بود و از نظر قانونی مثل بسیاری از جشنوارههای معتبر دنیا، به دلیل تغییر پایانبندی فیلم، امکان حضور در بخش اصلی را هم داشتیم اما به همان اکران ویژه بسنده کردیم. شکر خدا در همان تکنمایش هم بازخوردهای خوبی را شاهد بودیم.
کامیار با تأکید بر اینکه همان نسخه اکران شده در جشنواره فجر به اکران عمومی درمیآید، درباره پیشبینی خود از شرایط اکران این فیلم گفت: قبل از هر چیز، واقعا خوشحالم که سینمای ایران بعد از چند سال که در قبضه جنس خاصی از فیلمهای کمدی بود، بالاخره شاهد حضور مخاطبان جدیتر در سالن است و فیلمهای غیرکمدی شرایط مناسبی در اکران پیدا کردهاند. درباره اینکه آیا «لاکپشت» هم میتواند سهمی از این جریان داشته باشد، تصور خودم این است که این فیلم مخاطب جدی سینما را ناراضی رها نمیکند و مخاطب در مواجه با آن احساس نمیکند که رودست خورده است. با توجه به بازخوردهای خوبی که فیلم در جشنواره فجر تجربه کرد، من هم امیدوارتر شدم که مخاطب عام هم میتواند با آن ارتباط برقرار کند. اگر فیلم از تراکم اکران و فیلمهای روی پرده آسیب نبیند، میتواند مخاطب خودش را پیدا کند.