محمدرضا کاظمی، رها: یکی از جدیدترین برنامههای شبکه نمایش خانگی که قسمت اول آن چند روز پیش از پلتفرم فیلیمو پخش شد، برنامه «شفرونی» با اجرای نیما شعباننژاد بود، برنامهای که ظاهراً یک مسابقه آشپزی در بستری جدید است و در هر قسمت قرار است رقابتی بین دو سلبریتی را به تصویر بکشد که یک نفر سوم (که از قضا او نیز چهرهای شناخته شده است) به عنوان مهمان مخفی و داور در برنامه حضور دارد.
در قسمت اول این برنامه نعیمه نظامدوست و بهرنگ علوی بهعنوان دو شرکتکننده اصلی حضور داشتند و طبق برنامهریزی قرار شد با پخت یکی از غذاهای معروف مکزیک یعنی «تاکو» برنامه اول را آغاز کنند. درست است که این برنامه یک مسابقه آشپزی است، اما مدل ساخت آن نشان میدهد نه میتوان آن را در زیرشاخه مسابقههای تلویزیونی قرار داد (چون مدل امتیازدهی و نمرهدهی به شرکتکنندگان اصلا مشخص نیست و در آخر داورانی که اصلا کارشناس نیستند و صرفاً جهت سرگرمی در برنامه حضور دارند برنده را انتخاب میکنند) و نه میتوان به عنوان یک برنامه آموزشی آشپزی آن را دید (چون خود شرکتکنندگان روش طبخ غذا را بلد نبودند که توضیح دهند و بخشی که قرار بود مدل پخت تاکو را آموزش دهد هم به صورت هجوآمیز ساخته شده بود) و همین مسائل باعث شد نتوان «شفرونی» را یک اثر امیدوارکننده در ابتدای مسیر نامید.
واکنشها به اولین «شفرونی» چه بود؟
از همان روز پخش برنامه واکنش اهالی رسانه و اکثر مخاطبان شبکه نمایش خانگی به این اثر کاملاً صفر و صدی بود، گروهی (که بیشتر هم بودند) این برنامه را یک اثر هجوآمیز میدانستند که شبیه به دیگر آثار شبکه نمایش خانگی است و با استفاده از سلبریتیهای تکراری به دنبال سرگرم کردن مردم است و برخی هم آن را برنامهای میدانستند حداقل سرگرم کردن را (حالا به هر روشی) به خوبی بلد است و میتوان لحظاتی را با آن شاد بود. در این میان رسانهها نیز غالبا نگاه منفی به شروع این برنامه داشتند، خبرگزاری فارس گزارشی با تیتر «یک ساعت هجو حیا در شفرونی» منتشر کرد و رسانههای دیگر نیز به نقد موارد مختلف موجود در این برنامه مثل حضور پررنگ اسپانسر، بیمحتوایی برنامه و تکراری بودن بازیها و اداهای سلبریتیهای برنامه به ویژه نعیمه نظامدوست پرداختند.
تغییر موضع سازندگان «سپنج»؟
اما موضوعی که این برنامه را عجیب جلوه میدهد، تیم تولید آن است. «شفرونی» در ظاهر شبیه به اکثر آثار شبکه نمایش خانگی در سالهای اخیر است، برنامهای با پایه سرگرمی که با هر روشی به دنبال خنداندن مخاطب است و تبلیغات در آن حرف اول را میزند. موضوعی که پیش از این در آثاری همچون «جوکر» شاهدش بودیم و در چنین برنامهای با این مختصات که قرار است سلبریتیهای خوش خنده آثار نمایشی در آن حضور داشته باشند، باید هم مجری برنامه کسی شبیه به خودشان باشد و از این منظر انتخاب نیما شعباننژاد، انتخاب شایستهای برای این مضمون بود، اما نکته قابل توجه حسین ربانی غریبی و رضا مهرانفر، تهیهکننده و کارگردان این برنامه هستند، کسانی که پیش از این در آثاری شبیه به «شفرونی» آنها را ندیده بودیم.
ربانی که پیش از این هم به عنوان یک مدیر فرهنگی با سابقهای مشخص (معاون تولید کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، رئیس فرهنگسرای رسانه، دبیر جشنواره فیلم ۱۰۰ و…) و هم تهیهکننده برنامههایی همچون «فانوس دریایی» در تلویزیون و «سپنج» در شبکه نمایش خانگی شناخته میشد، حالا برنامهای را تولید کرده که به نظر متفاوتترین اثر در کارنامه هنری او محسوب میشود. او و مهرانفر پیش از این برنامه گفتوگومحور «سپنج» را با اجرا علی درستکار برای فیلمیو تولید کرده بودند، برنامهای خاص با میزبانی از چهرههای فرهیختهای همچون فاضل نظری، سیدمهدی شجاعی، علی نصیریان، ژاله آموزگار، شیوا دولتآبادی، میرجلالالدین کزازی و هوشنگ مرادی کرمانی که از نظر محتوایی میتوان گفت نقطه مقابل برنامهای شبیه به «شفرونی» است.
ربانیغریبی در مقام تهیهکننده، در زمان پخش برنامه «سپنج» صحبتهای جالبی درباره نوع برنامهسازی در شبکه نمایش خانگی مطرح کرده بود، او در یک مصاحبه با فیلیموشات بهعنوان رسانه رسمی پلتفرم فیلیمو گفته بود: «خطر یک غفلت بزرگ شبکه نمایش خانگی را به عنوان یک رسانه تازه نفس در ایران تهدید میکند و آن هم این است که باب اندیشه و تفکر در آن از بین برود و ما حواسمان به عدد و رقم واریزیها پرت شود و ببینیم که جامعهای را که مخاطب هدف ما هستند، صرفا به خندیدن و سرگرم بودن عادت دادهایم. سلبریتیهای واقعی مهمانان «سپنج» هستند که باید در یک جامعه متمدن و فرهنگی در همه میادین رسانهای در صف اول حضور داشته باشند!»