مصطفی قاسمیان، رها؛ رخدادهایی که در زمستان امسال اتفاق افتاد، در صنعت نمایش خانگی نیز به عنوان یکی از سرگرمیهای اصلی ایرانیان اختلال به وجود آورد؛ چراکه پلتفرمها از سویی مدتی با قطع پیامک و اینترنت مواجه بودند و از سوی دیگر حتی در روزهای بعد از اتصال ارتباطات، به دلیل هجمههای مجازی، امکان تبلیغات مجازی فعالیتها و تولیدات خود را از دست دادند.
به همین دلیل در دو ماه گذشته از زمستان ۱۴۰۴، رقابت پلتفرمهای ویاودی بیش از آن که بر سر کیفیت باشد، حول بقا در شرایط پایدار و حفاظت از برند شکل گرفت. برخی با چند عنوان محدود میدانداری کردند، بعضی در سکوت فرو رفتند و برخی دیگر تلاش کردند با اقدامات جانبی یا ریبرند، جریانسازی کنند. در نهایت این ایام بیش از آن که فصل درخشش آثار تازه باشد، زمان پایانهای بحثبرانگیز و پرانتقاد و تلاش برای حفظ حداقل حضور در بازار بود.
کمیت بالا و کیفیت پایین فیلیمو
پرکاربرترین پلتفرم این سالهای نمایش خانگی، زمستان ۱۴۰۴ را با آخرین قسمتهای دو سریال و یک برنامه غیرنمایشی آغاز کرد و در همان یکی دو هفته اول، سریال مشترک «شغال» را با انتقادات فراوان و سلسله گفتوگوهای خاصپسند «سپنج» را در سکوت کامل به پایان رساند.
در اولین روزهای زمستان، «هزار و یک شب» فیلیمو با سروصدای فراوان آغاز شد، اما به رغم تماشاگر زیاد، نتوانست نظرات مثبت فراوانی جلب کند. در این زمان مجموعه «محکوم» که به اوج قصه رسیده بود، در ۵ قسمت پایانی حسابی کش داده شد و پایانبندی پرانتقادی داشت که آن را به خیل آثار پایینتر از متوسط نمایش خانگی در سال ۱۴۰۴ اضافه کرد.
پلتفرم فیلیمو از اوایل زمستان فصل دوم مسابقه «گل یا پوچ» را آغاز کرد و تاکشوی «اکنون» را ادامه داد که با وجود یکی دو هفته بینظمی، حضور نسبتا قابل قبولی داشتند. بخش اکران آنلاین این سرویس هم اگرچه آثار پرتعدادی شامل «ناجورها»، «ناتور دشت»، «سالن چهار»، «برای رعنا» و «شاهنقش» را به صورت اختصاصی و «روشن» را به شکل مشترک با نماوا به نمایش گذاشت، اما عملا در میان این آثار تنها یک فیلم قابل توجه داشت تا روزگار موفقی برای این پلتفرم رقم نخورد.
فیلیمو در این ایام از لحاظ گرافیکی نیز دست به ریبرند زد که نه چندان مورد استقبال قرار گرفت و نه با مخالفت چندانی مواجه شد، اما سروشکل تازهای به خروجی این سرویس داد.
این پلتفرم که در این روزها تنها یک سریال هفتگی دارد، اسفندماه هم «هزار و یک شب» را در جدول پخش خواهد داشت، اما احتمالا با نزدیک شدن به تعطیلات نوروز، از یک مجموعه دیگر نیز رونمایی خواهد کرد که میتواند «جادوی سفید» آیدا پناهنده یا «بدنام» احسان سجادی حسینی باشد.
نقطهزن مثل فیلمنت
فیلمنت زمستان را با ادامه دو پروژه در حال انتشار آغاز کرد. سریال پلیسی «برتا: داستان یک اسلحه» با قسمت نهم به بعد و رئالیتیشوی «انجمن اشباح» با ۳ قسمت پایانی در نمایش خانگی حضور داشتند که به رغم جذب برخی تماشاگران، هیچکدام نتوانستند دستاورد خاصی برای این پلتفرم داشته باشند.
در مقابل، سریال «وحشی» که در اواخر آذرماه شروع شده بود، از قسمت دوم به بعد در زمستان به پخش رسید و عملا موفقترین محصول زمستان ۱۴۰۴ در صنعت نمایش خانگی بود تا فیلمنت را نسبت به رقبا جلو بیندازد. این سریال هم البته زیر سایه رخدادهای این دو ماه، نتوانست به اندازه استحقاقش سروصدا کند، اما از لحاظ کیفی یک سروگردن بالاتر از دیگران بود.
این پلتفرم همچنین مجموعه استندآپهای سیدابوطالب حسینی را که در حاشیه «کارناوال» ضبط شده بود، از آخرین روزهای پاییز با عنوان «ابوطالب» به انتشار رساند. این اثر نیز که حالا از نیمه گذشته، از قطعی اینترنت و خصوصا تعطیلی فعالیتهای سینمایی در اینستاگرام لطمه بسیاری خورد و نتوانست به اندازه کافی وایرال شود.
فیلمنت در بخش اکران آنلاین، دو فیلم «زیبا صدایم کن» و «کجپیله» را پیش از ناآرامیها به انتشار رساند و پس از مدتی توقف روند عرضه محتوا در اکران آنلاین، «سینما شهر قصه» و «تابستانی که برف آمد» را در روزهای اخیر پخش کرد.
نکته قابل توجه عملکرد این پلتفرم، ادای مسئولیت اجتماعی آن همزمان با پخش سریال «وحشی» بود که به آزادی چند زندانی انجامید؛ حرکتی مثبت که با وجود اهمیتش، در فضای رسانهای پرتلاطم زمستان چندان بازتاب نیافت و عملا زیر سایه اخبار دیگر قرار گرفت.
فیلمنت این روزها در آستانه پایان هردو سریال «وحشی» و «برتا: داستان یک اسلحه» قرار دارد و از نیمه اسفندماه، محصولات تازهاش را برای نوروز و بهار ۱۴۰۵ معرفی خواهد کرد که ممکن است از میان «زرافه»، «کوری» یا «یل» انتخاب شود.
زمستان سرد و دور از انتظار نماوا
پلتفرم نماوا برخلاف سابقه پررنگ خود و در حالی که با فصل اول «سووشون» جان گرفته بود، زمستان کمرمقی را تجربه کرد و نتوانست روند سابق را حفظ کند. این پلتفرم که در آذرماه مجموعه طنز «نیمهشب با امیرحسین قیاسی» را به پایان رساند، در زمستان نه تنها انتشار فصل دوم «سووشون» را آغاز نکرد و خبر تازهای از آن به کاربرانش نداد، بلکه پروژه تازهای برای عموم تماشاگران معرفی نکرد؛ موضوعی که باعث شده خروجی نماوا در قیاس با رقبا بسیار خلوت به نظر برسد.
تنها سریال جدید این روزهای این پلتفرم، «ماه لالا» ویژه مخاطبان خردسال است که به صورت ترکیبی از لایواکشن، انیمیشن و عروسکی، از قسمت اول تا نهم در زمستان ۱۴۰۴ منتشر شده و همچنان ادامه دارد. این اثر اگرچه در برهوت محتوای ایرانی در پلتفرمها مجموعه ارزشمندی به شمار میآید، اما نتوانست مشترکان نماوا را راضی کند و حضوری حداقلی را برای این سرویس رقم زد.
در بخش اکران آنلاین نیز نماوا فقط فیلم «روشن» را به صورت مشترک با فیلیمو عرضه کرد که باز هم حداقلی بود و نشان داد این پلتفرم یکی از سردترین زمستانهای خود را پشت سر گذاشته است.
با توجه به وضعیت زمستان، میتوان حدس زد احتمالا نماوا فصل دوم «سووشون» را پیش از تعطیلات نوروز ۱۴۰۵ آغاز کند.
توقف پاییز پرانرژی شیدا
پلتفرم شیدا که از اوایل پاییز ۱۴۰۴ با انتشار چند محتوای تازه، فصل جدیدی از فعالیت را آغاز کرده بود، در زمستان نتوانست همان شتاب اولیه را حفظ کند. این پلتفرم از ابتدای زمستان سریال «مو به مو» را به انتشار رساند که تاکنون به قسمت دهم رسیده. این اثر که با کیفیتی قابل قبول، باعث جلب توجه مخاطبان شده، این روزها تنها برگ برنده پلتفرم شیدا به شمار میرود.
در اوایل زمستان همچنین قسمتهای پایانی «بامداد خمار» منتشر شد و «پرسونا» و «رباط صلیبی» نیز با انتشار قسمت آخر به ایستگاه پایانی رسیدند. شیدا البته جایگزینی برای این محصولات معرفی نکرد تا در مقایسه با آغاز فعالیت مجدد در پاییز، زمستانی آرامتر و کمخبرتر را تجربه کند و از گرمای اولیه بیفتد.
از آثار آینده پلتفرم شیدا، اخبار زیادی منتشر نشده و این احتمال وجود دارد که نوروز را تنها با «مو به مو» سپری کند.
بازگشت موقت تماشاخونه
پلتفرم تماشاخونه پس از مدتها غیبت در انتشار محتوای جدید، اوایل زمستان با رئالیتیشوی «فرار از ترس» بازگشت. این برنامه که در سکوت نسبی خبری به انتشار رسید، در قالب ۴ فصل ۲ قسمتی منتشر شد، اما کیفیت پایین آن باعث شد نتواند توجه گستردهای جلب کند. خود پلتفرم نیز به نظر سرمایهگذاری چندانی برای تبلیغات «فرار از ترس» انجام نداد تا اینگونه به نظر برسد که این اثر نیز به بازگشت دائمی تماشاخونه به رقابت نمایش خانگی نمیانجامد.
اکنون با پایان این مجموعه، خبر مشخصی از پروژه جدید در دست نیست و به نظر میرسد تماشاخونه همچنان قصدی برای حضور جدیتر در بازار ندارد.
حداقل حضور روبیکا با اکران رایگان
روبیکا در زمستان ۱۴۰۴ عملا محتوای اختصاصی شاخصی ارائه نکرد و روند سابق را در انتشار ارزانتر محصولات پلتفرم فیلمنت ادامه داد. در عین حال، این سرویس محل اکران آنلاین رایگان «صبح اعدام» و «بازیخونی» هم بود که در کنار آپارات و تلوبیون، در روبیکا نیز به انتشار رسیدند.
با این روند به نظر نمیرسد روبیکا نیز مانند تماشاخونه، سرمایهگذاری خاصی برای انتشار محتوای اختصاصی داشته باشد.