محمدرضا کاظمی؛ رها، مهران مدیری پس از ۱۰ سال دوری از فضای سریالسازی برای تلویزیون، با «شیش ماهه» به شبکه سه سیما برگشت، سریالی که تاکنون دو قسمت از آن پخش شده و واکنشهای مختلفی در میان اهالی رسانه، منتقدان و تماشاگران تلویزیون داشته است. در این گزارش مروری داریم بر نقاط مثبت و منفی این سریال جدید ۱۷ قسمتی مهران مدیری.
نفس بازگشت مهران مدیری به تلویزیون اتفاق مثبتی است. در سالهای اخیر همواره این نقد به تلویزیون وارد بود که چرا دیگر با هنرمندانی که در همین رسانه رشد کردند و کارهای شاخصی ساختند کار نمیکند و مدیران آن طوری عمل کردند که همه این افراد به شبکه نمایش خانگی پناه بردند. اما حالا که این مسئله که سریال جدیدی ساخته شده و مهران مدیری به عنوان یکی از موفقترین کمدیسازهای تاریخ تلویزیون به جعبه جادو برگشته است را باید به فال نیک گرفت. در تیم بازیگران مدیری هم افرادی مثل حسن معجونی، جواد رضویان و… حضور دارند که در کارنامه هنریشان آثار خاطرهساز زیادی وجود دارد و در کنار هم قرار گرفتنشان اتفاق مثبتی در این اثر است.
چرا کم خندیدیم؟
نقدی که پس از پخش دو قسمت از سریال «شیش ماهه» بسیاری از رسانهها و برخی مخاطبان در شبکههای اجتماعی به آن اشاره کردند این بود که سریال در همین ابتدای کار حرفی برای گفتن نداشته و لحظات خندهدار کمی را خلق کرده است. این مسئله، اتفاق جدیدی در کارهای مدیری نیست، او معمولاً آثارش در نقطه شروع لکنت دارند و تجربه نشان داده اگر کمی به آنها فرصت دهیم بهتر میشوند. البته که این موضوع مثالهای نقضی هم دارد، مثل سریال «قهوه پدری» که در شبکه نمایش خانگی پخش شد و از قسمت اول تا آخر به یک اندازه بد بود! اما «شیش ماهه» قابلیت بهتر شدن دارد و امیدواریم هرچه سریعتر این مسئله رخ دهد.
یکی از موضوعاتی که تفاوت اصلی «شیش ماهه» به نسبت آثار قبلی مدیری محسوب میشود، پوستاندازی تیم تولید آن است. در طول دهههای گذشته مهران مدیری معمولاً با تعدادی نویسنده یا بازیگر ثابت کارهایش را تولید میکرده، اما در این سریال ما شاهد تغییرات بزرگی هستیم. به عنوان مثال گروه نویسندگان این اثر احمدرضا کاظمی، محمدامین فرشادمهر و امین انتظاری هستند، افرادی که پیش از این در «اسکار» نیز همراه مدیری بودند و حالا فرصت پیدا کردند که در سریال جدیدش هم حضور داشته باشند. پیمان و مهراب قاسمخانی، امیرمهدی ژوله، خشایار الوند، امیر وفایی و… نویسندگانی بودند که در گذشته فیلمنامه آثار مدیری را نوشتند و در جذاب شدن کارهایش نقشی اساسی ایفا کردند. مدیری در سالهای اخیر تلاش کرد با طنزنویسهای متفاوتی همکاری داشته باشد تا فضای کاریاش هم تغییر کند و حالا در ادامه همین روند با یک گروه جدید کارش را جلوی دوربین برده است.
بازی تکراری بازیگران قدیمی!
از طرف دیگر تیم بازیگرانش هم تغییرات بزرگی داشته و ما شاهد حضور چهرههای جدید در سریال تازهاش هستیم. مهمترین تغییر حضور محمد شعبانپور در نقش اصلی سریال است. مدیری معمولاً در سریالهایش نقشهای اصلی را یا خودش بازی میکرد یا به بازیگرانی میسپرد که پیش از این در کارهایش جا افتاده بودند، اما این بار میدان را برای شعبانپور باز گذاشته است. به جز این حسن معجونی هم یکی از وزنههای سریال است که در همین دو قسمت ابتدایی سکانسهای حضورش از دقایق شیرین سریال بود. ناهید مسلمی و مریم سعادت هم بازیگران با سابقهای هستند که پیش از این در آثار مدیری حضور نداشتند و حالا از نقشهای اصلی کار جدیدش محسوب میشوند.
در بین بازیگرانی که پیش از این با مدیری کار کردند و در «شیش ماهه» نیز حضور دارند، در این دو قسمت نکته ویژه مثبتی ندیدیم. مثلا جواد رضویان که قطعاً یکی از وزنههای سریال است، در قسمت دوم به سریال ورود کرد و رفتارهایش مجموعی از رفتارهای کاراکترهایی است که پیش از این نشان داده بود، رگههایی از حضورش در سریالهایی مثل «چشمبندی۲»، «در حاشیه» و حتی «قهوه پدری» (نوع حرف زدنش) در شخصیت خان دایی سریال «شیش ماهه» به چشم میآید. اگرچه رضویان هم نشان داده برای رسیدن به یک کاراکتر بامزه، باید چند قسمتی به او فرصت داد. نیما شعباننژاد هم در دو قسمت اول سریال حضور داشته، اما شخصیتش جدید نیست و او او همان گیج و منگی کاراکترهای قبلیش (مثلا در هیولا) را ادامه داده و یکی از شخصیتهای ضعیف کار در همین ابتدای کار است.
مدیری در سریال جدیدش تلاش کرده از هرآنچه که تا پیش از این و در آثار قبلی نتیجه گرفته، بهره ببرد و به همین دلیل سوژههای مطرح شده در قسمت اول و فضای سریال در برخی موارد مخاطب را یاد سریالهای قدیمی او میاندازد. مثلا اینکه شخصیت اصلی قصه آدمی است که اصطلاحاً توسری خور مابقی شخصیتهاست موضوعی است که در سریالهای قبلی زیاد دیده بودیم و اکثراً هم سیامک انصاری نقش آنها را ایفا می کرد. یا بچه نامرئی که هیچ کس او را نمیبیند اما همه حضورش را پذیرفتند، نسخه ضعیفتر کاراکتر «خرزو خان» است که در «شبهای برره» حضور موفقی داشت. شوخی با گعدهها و نمایشگاههای هنری، شوخی با فضای پزشکی و روانشناسی، داماد سرخونه نچسب!، پدری که تقریبا نقشی در سرنوشت فرزندش ندارد و صرفا برای مزهپرانی در سکانسهای داخلی حضور دارد، کنایه زدن به اتفاقات و سوژههای طنز روز (دایی که ارث و میراث خانواده را بالا کشیده) و البته سکانسها و پلانهای طولانی آپارتمانی همگی جزو امضاهای مدیری است که در «شیش ماهه» نیز شاهد آن هستیم، اما کاش کمی خلاقانهتر به این موارد پرداخته میشد.
صبور باشیم
نکته جالب توجه درباره سریال «شیش ماهه» موج واکنشهای منفی نسبت به این اثر بود، واکنشهایی که کاملاً فرامتنی و بیشتر درباره خود مهران مدیری بود. این مسئله که سریال جدید او اثر شاهکاری در حد و اندازه بهترین کارهایش نیست، مشخص و غیرقابل کتمان است، اما نمیتوان آن را یک سریال افتضاح هم نامید. مدیری در کارنامه هنریاش کارهای ضعیفی دارد، اما «شیش ماهه» را نباید پس از پخش دو قسمت در آن دسته قرار داد.
از طرف دیگر بسیاری از ایراداتی که به این سریال گرفته میشود به دلیل قیاس آن با بهترین سریالهای مدیری است، شاید اگر «شیش ماهه» را با آثار طنز چند سال اخیر تلویزیون یا حتی سریال کمدی قبلی مدیری در شبکه نمایش خانگی (قهوه پدری) مقایسه کنیم میبینیم که اتفاقا اثر قابل دفاعی است که بعضی سکانسهای آن در خنداندن مخاطب موفق است. در طول چند سال گذشته تلویزیون به چند برند موفق مثل «پایتخت»، «نون خ» و «زیرخاکی» عملکرد موفقی در حوزه کمدیسازی نداشته و خروجی آن سریالهای ضعیفی مثل «روزی روزگاری آبادی»، «دستچین»، «حکایتهای کمال ۲» و آثاری از این دست بوده است.
پس در این شرایط، باید منصفانه به کار نگاه کرد و «شیش ماهه» را به نقد کشید. ما منکر ضعفهای موجود در سریال نیستیم، (همانطور که در این گزارش هم به برخی از آنها اشاره کردیم) اما باور داریم برای بررسی دقیق کیفیت سریال جدید مهران مدیری باید فرصت بیشتری به آن داد تا شاید در ادامه برگ برندههایی برای رو کردن داشته باشد.