به گزارش خبرنگار رها، «شورای چهرهها» یکی از شوراهای کلیدی و خبرساز در قریب به یک دهه گذشته بوده است؛ شورایی که در اوج حوادث سال ۹۸ و با عنوان «شورای سلبریتیها» خبر تشکیلش در برخی رسانههای رسمی منتشر شد اما محتوای مذاکرات و ترکیب اعضای آن هیچگاه بهصورت رسمی در فضای رسانه منعکس نشده و در این سالها تنها در تشریح وضعیت فعالیت یا عدمفعالیت برخی چهرهها در حوزههای مختلف هنری، نامش به میان میآید.
در همین هفتههای اخیر و در ماجرای حذف چهره پژمان جمشیدی از بیلبوردهای تبلیغاتی یک سریال و یک فیلم سینمایی، تهیهکننده یکی از آثار بهصراحت این «حذف» را مرتبط با «تصمیم شورای چهرهها» دانست و تا به امروز هیچ مرجع رسمیای درباره این موضوع اظهارنظری نداشته است.
همزمان با روز ملی سینما، محمدمهدی طباطبایینژاد از مدیران باسابقه سینمای ایران و که تجربه حضور در معاونت ارزشیابی و نظارت سازمان سینمایی در حدفاصل سالهای ۹۸ تا ۹۹ را هم در کارنامه خود دارد، در گفتوگویی ویژه با «رها» به طرح ناگفتههایی از چالشهای نظارتی در سینمای ایران پرداخت و در بخشی از این گفتوگو درباره «شورای چهرهها» نکات قابلتأملی را مطرح کرد.
مشروح گفتوگو با محمدمهدی طباطبایینژاد، در روزهای آینده در «رها» منتشر میشود و در ادامه بریده مرتبط با ترکیب اعضای «شورای چهرهها» و مأموریتهای آن را میخوانید؛
* کمی درباره «شورای چهرهها» صحبت کنیم. تا جایی که اطلاع دارم سابقه چندان طولانیای در وزارت ارشاد ندارد…
بله. اما زمانی که من مسئولیت داشتم (سالهای ۹۸ و ۹۹) این شورا وجود داشت.
* مأموریت دقیق این شورا چیست؟
یک سری از مسائل مربوط به هنرمندان، مسائلی است که معتقدیم باید در درون وزارت ارشاد حل شود و تبدیل به مسائل قضایی یا امنیتی نشود. چیزی شبیه به یک شورای حل اختلاف که با ریشسفیدی مسائل را حل میکند. جایی که نه دادگاه است نه فضای امنیتی و حراستی دارد. مدیر اصلی آن هم آن زمان شخصیتی فرهنگی مانند محمدمهدی حیدریان بود.
* از میان هنرمندان هم کسی عضو این شورا هست؟
نه. در واقع جمعی از ذینفعان در مسائل مختلف در این شورا حضور دارند؛ از صداوسیما و خانه سینما گرفته تا وزارت ارشاد، حوزه علمیه، مراکز امنیتی و غیره. به نوعی مجموعهای از نهادهای تأثیرگذار در حوزه فعالیت چهرهها عضو این شورا هستند و تصمیم نهایی شورا هم توسط همه نهادها باید پذیرفته شود.
* این شورا بهصورت موردی برگزار میشود یا ریتم برگزاری منظم دارد؟
در زمان ما هر هفته تشکیل میشد و تصمیمات آن هم محدود به سینما نیست، مربوط به همه چهرههای حوزه هنر از موسیقی و تئاتر تا تلویزیون میشود. حتی در زمینه حوزه اختیارات حراست صداوسیما این نکته وجود داشت که چرا فعالیت یک بازیگر در سریال خانگی باید با تأیید حراست صداوسیما باشد، چراکه شبکه خانگی اساسا برودبند محسوب میشود و ارتباط با صداوسیما که حوزه برودکست را دربر میگیرد، ندارد. از نظر ما در ارشاد، تأیید فعالیت هنرمندان در شبکه خانگی هم باید به شورای چهرهها واگذار میشد، اما ساترا نظر مخالفی دارد و میگوید چون ما معاونتی در زیرمجموعه صداوسیما هستیم، مرکز صیانت خودمان باید در این موارد تصمیمگیر باشد. این در حالی است که صداوسیما در شورای چهرهها هم نماینده دارد.
* شما درباره «شورای چهرهها» از عبارت «شورای حل اختلاف» استفاده کردید؛ انصافا خروجی این شورا بیشتر ایجابی است یا سلبی؟ یعنی بیشتر رأی به عدم فعالیت میدهد یا رفع ممنوعیتها؟
من نمیتوانم خیلی حرفها را راحت بزنم و شاید به دلیل بالا رفتن سن محافظهکار شدهام. ولی صادقانه بخواهم بگویم، از آنجایی که در مقاطعی نتوانستیم مراجع امنیتی را اقناع کنیم و نظرات آنها در شورای چهرهها غالب بود، متأسفانه اتفاقی که دلخواه ما بود رخ نداد. اگر بخوام پنهانکاری نکنم، باید بگویم متأسفانه این اتفاق در عمل رخ داد. البته در موارد متعددی هم پیگیریها به سرانجام رسید. پیگیریهای بسیاری صورت گرفت. به این نکته هم توجه داشته باشید که کمتر به آن توجه میشود؛ خیلی از هنرمندان بودند که اگر شورای چهرهها نبود، پروندهشان صورت قضایی پیدا میکرد و به قوه قضاییه میرفت. این شورا اگر هیچ کاری نکرده باشد، حداقل جلوی بخش زیادی از این جنس آسیب به هنرمندان را گرفته است. این اتفاق بارها رخ داده است در عین اینکه نکته شما هم متأسفانه درست است که در تصمیمات شورای چهرهها، گاهی موارد سلبی به موارد ایجابی چربیده است.
* این برداشت درست است که برخلاف برخی تکذیبها، ما در واقعیت فهرستی از هنرمندان ممنوعالکار و ممنوعالتصویر داریم که خروجی همین شورای چهرهها هم محسوب میشود؟
نه واقعا چنین فهرستی وجود ندارد. اساسا شأنیت شورای چهرهها، شورای حل اختلاف است.
* بالاخره تصمیم برای عدم فعالیت برخی هنرمندان هم در این شورا گرفته میشود!
ابدا ذاتش این نیست. ممکن است چنین تصمیماتی هم گرفته شود اما بنیان شکلگیری این شورا با هدف حل مشکلات هنرمندان بوده است، نه برای جلوگیری و ممانعت. بهعنوان یک شاهد شهادت میدهم که همواره تلاش این شورا در راستای برطرف کردن مسائل، تا حد امکان بوده است. مواردی هم بوده است که اگر بهصورت موقت جلوی فعالیت یک هنرمند گرفته نمیشد، ممکن بود شرایط حادتری پیدا کند و پرونده قضایی و امنیتی برایش تشکیل شود. تصمیم شورا در ظاهر برای ممنوعیت فعالیت بوده اما در اصل کمک کرده است سطح مشکل در سطح وزارت ارشاد باقی بماند و مشکل پیچیدهتر نشود. به تعبیری جلوی تبدیل شدن «مشکل» به «مسئله» را گرفته است.
مشروح این گفتوگو را در روزهای آینده در «رها» بخوانید…
عکس تزئینی کنار خبر؛ عمید فراهی، خبرگزاری آنا