آزاده باقری، رها؛ مجری «سلام تهران» در گفتوگو با «رها» به چالشهای اجرای روزانه برنامه صبحگاهی، فشار و مسئولیت بالا در چنین برنامههایی و نقش تجربه رادیویی در مهارتهایی مانند بداههگویی و حفظ صمیمیت واقعی پرداخت. فریبا باقری همچنین درباره تعامل مستمر و هماهنگ با تیم تولید و همکاران، اهمیت آیتمهای بیرونی و حضور مستقیم مردم در برنامه و شیوه استفاده از بازخورد مخاطبان توضیح داد. این مجری رادیو و تلویزیون به نحوه انتخاب استایل و پوشش مجری، تنوع و ریتم بالای آیتمها و استفاده هوشمندانه از تکنولوژیهای نوین اشاره و تاکید کرد با وجود محدودیتهای شبکه استانی، تلاش میکند بهترین کیفیت ممکن را برای مخاطب ارائه دهد و ارتباطی صادقانه و تاثیرگذار برقرار کند.
◉ خانم باقری در میان برنامههای بسیاری که اجرا کردهاید، «سلام تهران» جایگاه ویژهای دارد و در چند فصل آن حضور داشتهاید. از نگاه شما چه ویژگیهایی باعث شده این اجرا برایتان تجربهای متفاوت و تاثیرگذار باشد؟
من از سال ۱۳۸۹ وارد صدا و سیما شدم و در آن دوره بیشتر در رادیو فعالیت داشتم تا حدود سال ۱۳۹۳. پس از آن وارد شبکه تهران شدم و همکاریام را در برنامه صبحگاهی «سلام تهران» با تهیه کنندگی امیر خرمشاهی آغاز کردم. در سالهای مختلف اجرای برنامههای گوناگونی را تجربه کردهام، به ویژه برنامههای صبحگاهی با رویکرد اجتماعی و فضایی شاد و پرانرژی. زمانی که مجتبی احمدی تهیه کننده برنامه بود، از من دعوت شد که به تیم «سلام تهران» بپیوندم. ابتدا چند ماه اجرای برنامه را به تنهایی بر عهده داشتم و سپس بهروز تشکر به گروه اضافه شد. تفاوت سنی و سبک متفاوت ما باعث شد ترکیب تازه، تنوع و هماهنگی خوبی در برنامه ایجاد کند و فضای تعامل مؤثری شکل بگیرد.
◉ با توجه به سابقه طولانی شما در رادیو ورود به اجرای صبحگاهی تلویزیونی «سلام تهران» چه تغییراتی در نگاه حرفهایتان ایجاد کرد و چه مهارتهایی از رادیو به کمک شما آمد؟
فعالیت در رادیو تجربههای ارزشمندی برای من به همراه داشت؛ از جمله اینکه یاد گرفتم چطور بداهه گویی کنم و در اجرا فضایی صمیمی ایجاد شود تا ارتباط طبیعیتری با مخاطب شکل بگیرد. همچنین، کار مداوم در رادیو باعث شد با شیوه درست استفاده از صدا و واژهها آشناتر شوم و این آموختهها همچنان در برنامههایی که اجرا میکنم مفید است. این تجربهها را در شبکه رادیویی صبا هم به کار میگیرم؛ بهویژه در برنامه «شهر فرنگ» با سبک طنز و نقد اجتماعی که همراهی بازیگرانی مانند فرهاد بشارتی، استاد پارسی و مینا نوروزی و… فضای جذابی برای تولید محتوا ایجاد میکند. سالها فعالیت در رادیو و آشنایی تدریجی با حوزههای فرهنگ و هنر به خصوص موسیقی و سینما باعث شده بتوانم در برنامههای تخصصی مثل «هنرستان» گفت و گوها را با دقت و نگاه تحلیلی بیشتری پیش ببرم. همه این تجربهها کمک میکند در اجرا لحن و انتقال احساس مناسبتری داشته باشم و در موقعیتهای مختلف برنامه، از آنچه آموختهام برای ایجاد ارتباط بهتر با مخاطب استفاده کنم.
◉ اجرای صبحگاهی چالشهای خاص خود را دارد. شما چگونه انرژی و تمرکز خود را حفظ میکنید؟
تلاش میکنم فضای برنامه واقعی باشد، با صمیمیت و شوخیهای طبیعی، حتی در موضوعات جدی. تجربه رادیو و کار گروهی کمک میکند همزمان با تمرکز، ریتم و تعامل مثبت با همکاران حفظ شود. با تمام شرایط موجود تلاش میکنیم انرژی برنامه واقعی به نظر برسد و از دل همان لحظه و صمیمیت شکل بگیرد تا مخاطب آن را باور کند. همیشه نگرانم که مخاطب فکر کند ما «نفسمان از جای گرم بلند میشود» و همه چیز برایمان آسان است، در حالی که ما هم مثل مردم با چالشهای روزمره مواجه هستیم و زندگیمان شرایط متفاوتتری ندارد. برای همین مهم است که مخاطب بداند ما دغدغههای او را درک میکنیم و همه شبیه هم هستیم.
◉ از نظر شما برنامه «سلام تهران» در میان برنامههای صبحگاهی سیما چه جایگاهی دارد؟
«سلام تهران» با بودجه محدود شبکه استانی تولید میشود، اما بازخورد مخاطبان نشان میدهد طرفداران زیادی دارد. مردم برنامه را دنبال میکنند و پیام میدهند. حتی با همین بودجه محدود شبکه استانی، برنامه توانسته با شبکههای سراسری رقابت کند و در ارزیابیها نمرههای خوبی دریافت کند و در ارزیابیها جزو برنامههای برتر صبحگاهی باشد. ویژگی مهم برنامه پویایی، ریتم بالا و تنوع آیتمهاست. نگاه برنامه همواره بهروز، اجتماعی و همراه با دغدغه مخاطب است و همین باعث تفاوت شده.
◉ «سلام تهران» با ساختار سنتی و استودیوی ثابت پخش میشود. این محدودیتها جذابیت برنامه را کم نکرده است؟ بهتر نیست کمی از این حالت سنتی بودن خارج شود؟
این مسائل کاملا به حوزه برنامه سازی مربوط میشود و در اختیار من نیست که درباره جزئیات آن تصمیم بگیرم. محدودیتهای مختلفی وجود دارد؛ هرچقدر هم که تاکید کنیم مخاطب ما از سراسر ایران برنامه را میبیند و تیم متخصص پای کار است، واقعیت این است که ما در یک شبکه استانی فعالیت میکنیم. گاهی برایمان دردناک است وقتی برنامهمان با برنامههای دیگر رقابت میکند، آن برنامهها با بودجههای بسیار بالاتر ساخته شدهاند، اما در ارزیابیها برنامه ما نمرههای قابل قبول و حتی بالاتری دریافت میکند، در حالی که با بودجه محدود یک شبکه استانی تولید شده است. در هر صورت همانطور که گفتم جزئیات بیشتر و نحوه مدیریت این موضوعات را تیم برنامه ساز باید توضیح دهد. با همه محدودیتها، تلاش میکنیم انرژی برنامه واقعی باشد و از دل صمیمیت، لحظه ساخته شود.
◉ شما چگونه با تیم تولید و کارگردانی تعامل دارید و چه نقشی در محتوای برنامه ایفا میکنید؟
تیم برنامه ساز تصمیم میگیرد چه بخشی چه سهمی داشته باشد. ما پیشنهاد میدهیم پیشنهادات ما پذیرفته میشود یا نمیشود. محدودیتهای بودجه و شبکه استانی بودن در زمینه پیاده سازی پیشنهادات بسیار تاثیرگذار است؛ اما تعامل همیشه مثبت بوده و ما با صمیمیت واقعی و احترام به همکاران سعی میکنیم به بهبود برنامه کمک کنیم.
◉ هماهنگی شما و بهروز تشکر یکی از نکات مثبت برنامه است. این هم افزایی چطور شکل گرفت و برای حفظ ریتم مشترک در یک برنامه صبحگاهی چه اقداماتی انجام میدهید؟
من بهروز تشکر را از روز اول ورودم به شبکه میشناسم و بیش از ۱۰ سال است که با ایشان آشنایی دارم. بهروز تشکر بسیار کاربلد است و تجربه زیادی در رسانه دارد. نکته مهم این است که این تعامل مثبت و دوستانه سالهاست که وجود دارد و جلوی دوربین هم دیده میشود. ما هیچ وقت تلاش نکردیم رفتارمان ساختگی باشد؛ رفتار و تعامل ما واقعی است و مخاطب این صمیمیت را میپذیرد. رفاقت پدر و دختری که جلوی دوربین مشاهده میشود، پشت صحنه هم برقرار است و به همین دلیل مخاطب آن را دوست دارد. ما هیچ وقت سعی نکردهایم سهم یکدیگر را در برنامه بگیریم و همیشه تلاش میکنیم کار هم را تسهیل و پیش ببریم. پاس کاریها و گفت و گوهای ما به این دلیل خوب و طبیعی از آب در میآید که صمیمیت واقعی بین ما وجود دارد.
◉ پوشش شاد و رنگی شما در برنامه مورد توجه است. آیا این انتخاب برنامه ریزیشده است یا بازتاب حال و هوای شخصی شما و تاثیر آن بر برنامه چیست؟
برای پوشش در برنامه خودم برنامه ریزی میکنم. از سن کم وارد این حرفه شدم و همیشه سعی کردهام لباسهایم مناسب سن و شخصیت خودم باشد. اکنون که در جوانی هستم و برنامه ما قرار است انرژی و نشاط صبحگاهی منتقل کند، تلاش میکنم مردم هنگام دیدن برنامه حس نکنند لباسها تصادفی یا تقلیدی از جایی است، بلکه زیبایی و انرژی منتقل شود. معتقدم یک مجری وظیفه دارد آراسته در مقابل مخاطب ظاهر شود، چون این نوعی احترام به نگاه کسی است که وقتش را صرف برنامه میکند. همیشه سعی کردهام این آراستگی را در چارچوب پوشش حرفهای حفظ کنم.
◉ بخش پیامکها و ارتباط مستقیم با مردم از مهمترین ستونهای برنامه است. به نظر شما بخش خواندن پیامکها طولانی و کند نیست؟
پرداختن به پیامکها تصمیم تیم برنامه ساز و سردبیری است؛ هر چند از نظر من سهم آن زیاد نیست. نکته مثبت برنامه ما این است که پیامکها از سراسر ایران میآیند و تعامل دو سویه با مخاطب ایجاد میکنند. ما تلاش میکنیم مخاطب حس کند دیده میشود و گاهی مسابقه با جایزه هم داریم. خودم تا به حال فکر نکردهام که پیامکها بخش زیادی از برنامه را اشغال کنند؛ معمولا نهایتا ۳-۴ بخش۳ تا ۴ دقیقهای داریم که بیشتر برای ایجاد فاصله بین آیتمها استفاده میشود.
◉ بازخورد مخاطبان چه تاثیری روی برنامه دارد؟ آیا نمونهای بوده که باعث تغییر یا اصلاح بخشهایی شود؟
در پایان فصل قبل، نظرسنجیهایی درباره بخشهای مختلف برنامه انجام و در فصل بعد نتایج آن کاملا لحاظ شد؛ یعنی مشخص شد مخاطب کدام بخشها را دوست دارد، چه تغییراتی میخواهد و کدام بخشها باید کاهش یابد یا حذف شود. طی مدتی که برنامه روی آنتن است، مدام تغییراتی ایجاد شده و بخشهایی اضافه یا حذف شدهاند. حتی کارشناسان برنامه گاه تغییر میکنند تا پویایی برنامه حفظ شود.
◉ بخشهایی مثل «صبحانه در روستا» با استقبال رو به رو شدهاند. چرا مخاطب با این آیتمها ارتباط برقرار میکند و آیا باید سهم آنها افزایش یابد؟
در آیتمهایی مثل «صبحانه در روستا» و دیگر بخشها تلاش میکنیم به سراغ خود مردم برویم. مثلا زنگ مدرسه را داشتیم و به مدارس میرفتیم، صبحانه با مشاغل داشتیم و به سراغ خانوادهها و مشاغل مختلف میرفتیم، مهمان مردم میشدیم و در روستا با یک خانواده واقعی همراه بودیم. هدف ما ایجاد تعامل دو سویه با مخاطب است و حضور واقعی مردم در برنامه اثرگذار است. وقتی در روستا حضور پیدا میکنیم، خانه و خانواده واقعی هستند و صبحانه واقعی سرو میشود؛ این تجربه برای خودم خیلی لذت بخش است و امیدوارم مردم هم آن را دوست داشته باشند.
◉ اما به نظر میرسد این آیتمسازیها میتواند گستردهتر و متنوعتر باشد. نظر شما در این زمینه چیست؟
در برنامه ما آیتمهای متنوع زیادی داریم؛ از صبحانه در طبیعت گرفته تا بخشهای مفصل درباره تهرانگردی، کارآفرینها، نخبگان، مشاغل و صنایع دستی در نقاط مختلف ایران و تهران. حضور مداوم مردم در برنامه و نشان دادن زندگی واقعی آنها، حتی در دل طبیعت، بخش مهمی از برنامه است. همچنین کارشناس تهرانشناسی و تهرانگردی ما را به جاهای مختلف میبرد و اطلاعات مفیدی ارائه میدهد. ویژگی اصلی برنامه ما پویایی و ریتم بالاست؛ هر گفت و گو نهایتا ۱۰ دقیقه طول میکشد تا خسته کننده نباشد و مخاطب بتواند در ۱۰ تا ۱۵ دقیقه یک بخش کامل را مشاهده کند. این در حالی است که در دیگر برنامههای صبحگاهی، گفت و گوها ممکن است بیش از ۲۰ دقیقه طول بکشند یا تعداد آیتمهای تولیدی کمتر باشد.
◉ با این حال آیا دکور و آیتمها باز هم نمیتوانند متنوعتر و جذابتر باشند؟
بحث «خواستن و توانستن» همیشه مطرح است. دکور برنامه میتوانست بزرگتر، متنوعتر و خوش رنگ و لعابتر باشد و حتی امکان تولید آیتمهای متنوع بیشتری وجود داشته باشد. با این حال، باید توجه داشت که ما با بودجه یک برنامه استانی کار میکنیم، در حالی که برنامههای شبکههای سراسری بودجه بسیار متفاوتی دارند. بنابراین با امکانات موجود، خروجیای ارائه میدهیم که حداقل قابل قبول و دفاع است؛ البته مطمئنا جای بهبود وجود دارد و ضعفها را انکار نمیکنیم. با این شرایط، برنامه با وجود محدودیتها همچنان مورد توجه مخاطب قرار میگیرد و حتی رسانههای دیگر با نگاه نقادانه هم این تلاش را میبینند و دوست دارند.
◉مخاطب امروز با وجود شبکههای متعدد و فضای مجازی، بسیار سخت پسند شده است و به هر حال با این شرایط و محدودیتهایی که در تولید برنامه دارید، مسیر پیش رو آسان نخواهد بود. آیا به نظر نمیرسد تغییر از ساختار سنتی به سمت قالبهای به روز ضروری باشد؟
طبیعی است که برنامهها با توجه به نگاه و نیاز مخاطب به روز میشوند. وقتی مردم ما را بین این همه شبکه و برنامه میبینند، این لطف بزرگی است. ما همیشه معتقدیم مخاطب ولی نعمت ماست و نگاهمان به او با تواضع و احترام است. برخلاف برخی برنامههای صبحگاهی دیگر که ادبیاتشان را با مردم نمیپسندم، ما سعی میکنیم همواره بهترین خود را ارائه دهیم و آنچه در توان داریم روی آنتن ببریم. همین که مخاطبان برای ما پیام میفرستند و برنامه را تماشا میکنند، انگیزه ما برای تلاش بیشتر است. قطعا نقاط ضعفی هم وجود دارد، اما امیدواریم مردم با بزرگواری خود، این کمبودها را بپذیرند و ما را ببخشند.