سارا بقایی، رها؛ وحید آقاپور از چهرههای فعال سینما، تلویزیون، تئاتر و شبکه خانگی است که با اجرای برنامه «ممیزی» یک نقطه عطف دیگر در کارنامهاش به ثبت رسید. این برنامه که حالا پخش آن در پلتفرم فیلیمو به فصل پنجم رسیده است، در ظاهر با موسیقی و ترانه و گاهی هم سریالهای خانگی و سازندگان آنها شوخی میکند.
لایه زیرین «ممیزی» اما حاوی نقد مسائل اجتماعی-سیاسی-فرهنگی است و این کار با هنرمندی و رندی به سرانجام میرسد. آقاپور نقش استاد ممیزی را برعهده دارد و حامد جوادزاده در هر قسمت شمایل یک هنرمند به تن میکند که آخرسر مجبور است محتوای ترانه خود را به خواست استاد تغییر دهد! متن و اجرای «ممیزی» همچنان مخاطب را سر شوق میآورد و همین نشان از سختگیری و وسواس و نیز ذوقورزی سازندگان دارد.
خبرنگار «رها» با وحید آقاپور درباره این برنامه و نیز سریال جدیدش یعنی «دشتستان» ساخته امیر بشیری که از شبکه یک پخش میشود، گفتوگو کرده است.
◉ نقش شما در «ممیزی» روی لبه تیز حرکت میکند چطور به این تعادل رسیدید که شخصیت استاد نه کاملاً هجو باشد و نه خشک و جدی؟
عمدهترین مولفه در رسیدن به این تعادل، روند طولانی ساخت «ممیزی» بوده؛ بیش از ۵ سال است که این برنامه با وقفههای کوتاه و بلند تولید شده است. این مدت طولانی و همنشینی با نقش موجب شده است تا زیر و بم شخصیت را به خوبی درک کنم و بتوانم این تعادل را رقم بزنم که به زعم بسیاری از مخاطبان کاراکتر استاد با وجود تنگ نظری -و به اصطلاح روی مخ بودن- دوست داشتنی و سمپات باشد.
◉ بنابراین این کاراکتر از ابتدا در فیلمنامه به همین شکل نوشته نشده بود و در طول تمرینها به مرور شکل گرفت؟
بله. اگر به فصلهای ابتدایی مراجعه کنید میبیند که جدیت وارد فضای شوخی شده است و بامزگی ندارد.
◉ برای ساختن لحن، ریتم و زبان بدن خاص این شخصیت از تجربه یا فرد خاصی الهام گرفتید؟
فرد خاصی مدنظر نبوده است؛ اما قطعا مواجههام با دستگاه نظارت، ارزشیابی و سانسور بر اجرای کاراکتر استاد تاثیر داشته است.
◉ «ممیزی» نگاهی انتقادی به ساختارهای فرهنگی و اجتماعی دارد. شما به عنوان بازیگر چطور سعی کردید نقد را در قالب طنز منتقل کنید تا کار حالت شعاری پیدا نکند؟
ما سالها با آثار شعاری روبرو بودهایم؛ بنابراین تلاش کردیم تا کارمان شعاری نباشد و آن جمله معروف که «ادب از که آموختی از بیادبان» را مدنظر قرار دادیم تا مسیر درست را برویم و به عنوان آدمی که با هنر سروکار دارد – اگر به زعم شما توفیقی حاصل شده است- نگاه دقیقتر به مسائل اجتماعی و دور بودن از شعارزدگی را رعایت کنیم.
◉ بازی شما در «ممیزی» بسیار کنترلشده و دقیق است. آیا این سبک بازی، انتخاب شخصی خودتان بود؟
بله انتخاب شخصی خودم است.
◉ در بعضی صحنهها سکوتها و مکثهای طولانی استاد، تاثیر مهمی در قوام یافتن اتمسفر فضای برنامه دارند. چقدر از این جزئیات از قبل طراحی میشود و چقدر در لحظه اتفاق میافتد؟
بیشتر در لحظه اتفاق میافتد و تفاهمی بین من و حامد جوادزاده به وجود آمده است که عموما با کمترین گفتوگو و قطع کردن برنامه، کار ضبط میشود. هر دوی ما همدیگر را میشناسیم و میدانیم که چه میخواهیم و سعی میکنیم که همان را بسازیم.
◉ شما در «ممیزی» با آدمهای مختلف شوخی میکنید. مثل شوخیهای اخیر با علیرضا طلیسچی یا فرزاد فرزین و… آیا برای این کار از آنها اجازه میگیرد یا حسب شناخت سمت مطایبه میروید؟
گاهی از روی شناخت است و زمانهایی هم خطر میکنیم. الزما اجازهای در کار نبوده اما تاکنون عموما کسی واکنش منفی نشان نداده است.
◉ واکنش مردم به نقش شما در «ممیزی» چطور بوده است؟ آیا برخورد یا پیامی از مخاطبان داشتید که در ذهنتان مانده باشد؟
عموما چیزی که زیاد میشنوم این است که چقدر ما در «ممیزی» شما را دوست داریم و این برنامه ادامه بدهید.
◉ یکی از نکات جالب توجه در مورد حامیان مالی «ممیزی» است که تبلیغ آنها در تاروپود این برنامه بافته شده است.این اتفاق چگونه رخ داد؟
موضوع این است که ما با خود مقوله تبلیغات هم شوخی و با نگاه طنز به آن نگاه میکنیم؛ به همین دلیل تبلیغات در این برنامه جا افتاد و خودش جزو شاخصههای طنز این برنامه شد.
◉ شما هم نقشهای کمدی را خوب اجرا میکنید و هم در نقشهای جدی باورپذیر هستید؛ دلیل آن چه هست؟
تلاش میکنم درست بازی کنم. کار مشخص و خاصی انجام نمیدهم و تنها چیزی که احساس میکنم درست است را انجام دهم.
◉ امروز شکلی از شوخیهای طنز اینستاگرامی شکل گرفته است و آدمهایی هم سردمداران این عرصه شده اند. نظر شما در این باره چیست؟
«دیس کردن» چیزی است که وجود دارد و متدوال است و مخاطب دوستش دارد؛ به نظرم اگر توام با هوشمندی انجام شود میتواند جذاب باشد.
◉ نظرتان در مورد نسل جدید طنزپردازان و کسانی چون ابوطالب حسینی و امیرحسین قیاسی چیست؟
برنامههایشان را دوست دارم؛ معتقدم که آدمهای بسیار باهوشی هستند و کمدی را خوب میشناسند و به عنوان نسلهای کمی جوانتر هر زمان فرصت کردم که برنامههایشان را ببینم برایم مفرح و جالب بوده است. امیدوارم با همین کیفیت ادامه دهند.
◉ نویسندگان «ممیزی» چه کسانی هستند؟ دادههای برنامه را چه کسانی گردآوری میکنند؟
سناریوی برنامه را خودم و آقای حامد جوادزاده مینویسیم. دادههای ما از مقدار موضوعاتی که به فراخور با آن مواجه میشویم میآید و البته این که اگر موضوعی باشد که بشود روی آن کار کرد قطعا به آن میپردازیم.
◉ کمی هم درباره سریال «دشتستان» صحبت کنیم. چه انگیزه باعث همکاری با این مجموعه شد؟
فیلمنامه را خواندم و متوجه شدم کمدی محترمانه و لطیفی در آن است که نظرم را جلب کرد؛ در واقع هم قصه داشت و هم خط داستانی آن برایم جذاب بود. از نظر میزان کمدی، «دشتستان» اثری است که با ملایمت پیش میرود. نکته جالب اینجاست که از نظر خط داستانی و تم کار «دشتستان» شباهتهایی به «اجارهنشین ها»ی مرحوم مهرجویی دارد که نویسنده فیلمنامه تعمدا چنین شباهتی را رقم زده و این از جمله نقاط دوست داشتنی این اثر است.
◉ مثلا چه شباهتی بین «دشتستان» و «اجارهنشینها» وجود دارد؟
چون در آغاز قصه هستیم نمیتوانم کامل توضیح دهم و صرفا میگویم که محوریت یک ساختمان تماتیک که در «اجارهنشینها» مطرح است و در این قصه هم وجود دارد. آن شلختگی در اینجا نیست اما شکل دیگری از کمدی را در آن میبینیم.
◉ سریال «دشتستان» درباره نسل جوان، تفاوت نسلی و فضای دانشجویی است. شما به عنوان بازیگر چطور این مسائل را در نقش خود منتقل کردید؟
بخشی از ماجرا در مورد تقابل آدمهای دهه شصت با آدمهای امروزی و تفاوت دنیاها، نگاه ها، تکیه کلامها و اصطلاحات است و این موقعیت در فیلمنامه نسبتا خوب پرداخته شده بود؛ ما هم در اجرا تلاش کردیم که با تمرکز و تمرین و گفتوگو درباره این موارد حق مطلب را ادا کنیم که به نظرم این همزیستی، همنشینی و اثرپذیری دو طیف و دو نسل از همدیگر در قصه ما انجام شده است و تماشاگر باورش میکند.
◉ شخصا تجربه زندگی در خوابگاه دانشجویی داشتهاید؟
متاسفانه در دوران تحصیل خوابگاهی نبودم اما گاهی به عنوان مهمان به دوستانم در خوابگاه سرمی زدم و این از شیرینترین تجربیات زندگی من در دوران دانشجویی بود.
◉ در روند ایفای نقش در این سریال سراغ بداههپردازی هم میرفتید؟
بداههای که در لحظه و موقع فیلمبرداری رخ بدهد را نداشتیم اما اندک بداهههایی داشتیم که برای زمان انجام تمرینات قبل از ضبط بوده است.
◉ اگر نکته یا موضوعی خارج از سوالات ما مد نظر دارید، بفرمایید.
سیمافیلم برای تبلیغات این سریال عملکرد مناسبی نداشته است. امروز فضای مجازی عرصه مناسب معرفی و تبلیغ اثر فرهنگی است و نمیدانم چرا سیمافیلم از این بستر استفاده نمیکند تا برای کاری که خودش آن را تولید و برایش هزینه کرده است و به زیر و بم و لحظات حساس آن اشراف دارد، مانور دهد؟ سیمافیلم میتواند تیزرهای کوتاه و بلندی در این راستا بسازد و در اختیار تیم سریال قرار دهد تا روند تبلیغاتی و اطلاعرسانی برای این اثر برجسته شود.