هم فروغ، هم صفارزاده با رمز ایران و حافظ شیرازی

منیژه خسروی، رها: تهران، خیلی شلوغ است. تقریبا هم به هم ریخته. چهره پایتخت، ما را دچار یک اکسپرسیون دودآلود و غم بار می‌کند. اگر نخواهم آتش این حس بد را شعله‌ور کنم، باید بگویم که کارهایی هم برای مبارزه با این فضای احساسی رنج آور می‌شود.

می‌خواهم درباره دیوارنگاره‌هایی بنویسم که چند سالی است در برخی میدان‌های اصلی شهر، قد علم کرده‌اند و ضمن زیباتر کردن هویت بصری، حاوی پیام هستند. راستش آن اوایل مثل برخی مردم، جدی‌شان نمی‌گرفتم. چون احساس می‌شد نگاهی یک‌سویه دارند ولی آثار ملی هم سهم زیادی از دیوارنگاره‌ها، بویژه میدان ولیعصر (عج) و میدان جهاد یافتند و نگاه‌ها را تغییر دادند.

حالا متولیان با دیدگاه بازتر و فراخ‌تر سراغ دیوارنگاره‌ها می‌روند و در نتیجه آثاری که روی پهنه دیوارها اکران می‌کنند، دیدنی و ستودنی است. طراحان این آثار، دست گذاشته‌اند روی نبض جامعه و حتی رگ خواب‌شان را به دست آورده‌اند و خوب عمل می‌کنند.

مثلا چند وقت پیش یادم است که وقتی روی دیوار میدان فاطمی، آن اثر زیبای استاد محمدرضا لطفی موسیقیدان جاودانه ایران را آنچنان سترگ و باشکوه به نمایش درآورند، از ذوق، نزدیک بود با یک ماشین گرانقیمت تصادف کنم که خدا رو شکر، به خیر گذشت! البته ذوقم بیش از دیدن آن اثر زیبا و دلنشین، تفکر پشت آن اثر بود که قلب من مخاطب را لمس می‌کرد. احساس شادمانی فهمیده شدن، برای یک جامعه نعمت بزرگی است.

آن اثر، پیش تر از جنگ ۱۲ روزه، اکران شده بود و می‌شود گفت این تغییر نگاه، ادا و اطوار مقطعی نبوده است بلکه در واقع یک پارادایم شیفت به حساب می‌آید. پیوند دادن اسطوره های کهن با اسطوره‌های امروز و دیدن همه داشته‌های تمدنی و تاریخی، یک دستاورد امیدبخش است.

خوشبختانه با تکرار این موضوع در اکران دیواره نگارهای بعدی، خیالمان راحت شد از اینکه بله، واقعا آن اتفاق خوب، افتاده است و می‌شود به آینده بهتر از این هم، چشم دوخت.

آخری‌اش، نصب دیواره نگاره بزرگداشت حافظ است که علاوه‌بر عناصر زیباشناختی، دارای پیام است؛ پیام دوستی و همراهی. می‌گوید که یک اندیشه درست، دستاوردهای یکسان و شبیه به هم ندارد؛ بلکه می‌تواند دستاوردهای رنگین و متفاوتی داشته باشد. یعنی در جایی که مثلا فروغ فرخزاد را داریم، طاهره صفارزاده هم هست. جایی که اخوان ثالث را داریم، شهریار هم هست. آنجا که ملک الشعرای بهار را داریم، هوشنگ ابتهاج هم هست؛ و همین طور دیگران و دیگران و دیگران. امیدوارم این مسیر به جاهای زیباتر و چشم نوازتر از این هم برسد.

و فراموش نمی‌کنیم که دیوارنگاره میدان ولی‌عصر (عج) حکم یک رسانه موثر را دارد که بارها طرح‌های مختلف آن، واکنش‌هایی گسترده ایجاد کرده است. بنابراین چه خوب که چنین ظرفیتی به شکل بهینه مورد استفاده قرار گیرد و در کنار توجه بر عنصر زیبایی‌شناسی، انعکاس خواست مردم باشد.