محمدمهدی رودگر؛رها، مرتضی حکاکیان، کارگردان فیلمکوتاه «لونا» در این اثر تلاش دارد از جهانی فانتزی با منطق انسانی سخن بگوید، فیلمی که دگرگونی در آن نه خیال، بلکه نتیجه انتخاب آگاهانه شخصیتهاست. «لونا» پیش از این در جشنواره فیلمکوتاه تهران حضور داشت و حالا به بهانه حضور در جشنواره چهل و چهارم فجر گفتوگویی با کارگردانش داشتهایم.
◉ برای شروع از مسیری که منجر به ساخت این فیلمکوتاه شد بگویید.
من مسیرم در سینما از نگاه کردن شروع شد. سالها به عنوان مدیر فیلمبرداری با پروژههای مختلف درگیر بودم و همیشه، آدمها و فاصلههای بینشان برایم مهم بود. به همین جهت خواستم در فیلمم جهانی را بسازم که از درونم میآید. فیلمی که از تجربه زیسته، دیدن و سکوت کردن شکل گرفت، نه از یک ایده فرمال از پیش طراحیشده.
◉ دانش فیلمبرداری چه کمکی به شما در مسیر ساخت این فیلم کرد؟
نگاه فیلمبرداری کمک بزرگی بود، چون از همان مرحلهی فیلمنامه، تصویر برایم زنده بود. میدانستم هر صحنه باید چه حسی بدهد، نه فقط چه اطلاعاتی منتقل کند (که البته امیدوارم برای مخاطبان فیلم هم موفق عمل کرده باشد). خیلی جدی به این فکر کردم که خودم فیلمبرداری را انجام بدهم، اما در نهایت به این نتیجه رسیدم که این فیلم به تمرکز ذهنی کامل نیاز دارد. ترجیح دادم پشت مانیتور باشم، نه پشت دوربین. این فاصله کمک کرد نگاه کلیتری به ریتم، بازیها و فضا داشته باشم و از هنر وحید ابراهیمی که مدیر فیلمبرداری این فیلم بود هم بهرهمند شوم.
◉ ایده اولیه فیلم چگونه شکل گرفت؟
ایده اولیه فقط درباره ناتوانی در بیان احساسات نبود. برای من جذابتر این بود که ببینم آدمها وقتی نمیتوانند احساسشان را بگویند، چه تصمیمهای عجیبی میگیرند. گاهی مسئله فقط نشان دادن نیست، مسئله انتخاب است. انتخابهایی که از بیرون شاید غیرمنطقی یا حتی کودکانه به نظر برسند، اما از درون کاملاً صادقانهاند. دکتر تصمیم میگیرد لاکپشت شود، نه از سر خیالپردازی، چون فکر میکند این تنها راهی است که میتواند عمر طولانی داشته باشد. پرستاری که عاشق اوست هم همین مسیر را انتخاب میکند.
◉ فیلم شما جهانی خلق میکند که حالوهوایی فانتزی دارد و در عین حال از رگههایی از رئالیسم جادویی بهره میبرد. هم در خلق این جهان و هم در پرداخت مضمونی که مدنظر داشتید، با چه مخاطرات و نگرانیهایی روبهرو بودید؟
بزرگترین نگرانی من این بود که جهان فیلم از کنترل خارج شود و به سمت اغتشاش بصری برود. سعی کردم جهان فیلم واقعی بماند، حتی اگر بیانش غیرواقعی باشد. به همین دلیل، طراحی صحنه، نورپردازی و لباسها عمداً استعاری و مینیمال انتخاب شدند، اما منطق روابط انسانی دست کاری نشد. اتفاهای غیر واقعی در فیلم، نتیجه انتخابهای آگاهانه شخصیتها هستند، نه رویا.
◉ درباره جشنواره فیلم فجر هم بگویید. با توجه به اینکه این جشنواره بیشتر معطوف به سینمای بلند است، فیلم کوتاه چه جایگاهی در آن دارد و به نظر شما جشنواره فجر چه کمکی میتواند به سینمای کوتاه ما بکند؟
جشنواره فیلم فجر بیشتر به سینمای بلند شناخته میشود، اما حضور فیلم کوتاه در آن میتواند فرصت خوبی، هم برای فیلمسازان کوتاه و هم برای تهیهکنندگان فیلمهای بلند باشد. فیلم کوتاه جایی است که ایدهها و فرمهای تازه، متولد میشوند. اگر جشنواره فجر به فیلم کوتاه جدیتر نگاه کند، در واقع دارد به آینده سینمای ایران توجه میکند. دیدهشدن فیلم کوتاه در چنین بستری میتواند مسیر حرفهای فیلمسازان را هم تغییر دهد.