محراب توکلی، رها؛ هرچند سابقه ساخت انیمیشنهای سینمایی به دهههای قبل بازمیگردد و آزمون و خطاهایی در زمینه اکران این آثار طی دهه ۸۰ هم به ثبت رسیده اما پس از موفقیت انیمشین «تهران۱۵۰۰» محصول ۱۳۹۱ بود که ظرفیت ساخت و اکران انیمیشن ایرانی در سینمای ایران جدیتر شد. این انیمیشن توانست در آن دوره فروشی نزدیک به ۴ میلیارد تومان داشته باشد. فروشی که یک موفقیت به حساب میآمد.
در نتیجه سینمای ایران به طور جدی به دنبال تولید پویانمایی برای مخاطب کودک با استانداردهای جهانی رفت. نتیجه این تلاش در چهار سال اخیر، دقیقا یک دهه بعد از «تهران۱۵۰۰» مشهود است.
رسانه «رها» طی گزارشی به بهانه روز انیمیشن به آثاری که در گیشه حرفی برای گفتن داشتند، پرداخته است.
بچهزرنگ/ ۱ میلیون و ۹۲۰ هزار مخاطب
پویانمایی «بچهزرنگ» به کارگردانی مشترک هادی محمدیان، بهنود نیکویی و محمدجواد جنتی در سال ۱۴۰۲ بعد از حضور چشمگیر در چهلویکمین جشنواره فیلم فجر وارد گیشه شد و توانست فروشی معادل ۶۲ میلیارد تومان داشته باشد. این اثر با آوردن بیش از ۱ میلیون و ۹۲۰ هزار مخاطب به سالنهای سینما، پرمخاطبترین انیمیشن تاریخ سینمای ایران است. کیفیت ساخت بالا، کارگردانی تکنیکی و البته دوبله سرخوش و بامزه «بچهزرنگ» به موفقیت آن در گیشه و جشنواره کمک ویژهای کرد. علاوهبر این موارد تمرکز بر داستان، داستانگویی و ساخت شخصیتی که برای ماجراجویی جسارت به خرج میدهد، باعث پیشروی این اثر در مسیر موفقیت بود.
ببعی قهرمان/ ۱ میلیون و ۵۷۰ هزار مخاطب
حسین صفارزادگان و میثم حسینی با ساخت «ببعی قهرمان» توجهها را چهلودومین جشنواره فیلم کوتاه تهران به خود جلب کردند. آنها در سال بعد با ورود به گیشه برای شکستن رکورد «بچهزرنگ» خیز برداشتند. در این راستا تبدیل به یک رقیب جدی برای فیلمهای روی پرده شدند. «ببعی قهرمان» با آوردن بیش از ۱ میلیون و ۵۷۰ هزار مخاطب به سینما فروشی معادل ۶۸ میلیارد تومان داشت. نکته مهم درباره «ببعی قهرمان» تبدیل شدن آن به پرفروشترین انیمیشن سال در کمتر ۶ ماه است. این اثر در نهایت به پرفروشترین انیمیشن تاریخ سینمای ایران تبدیل شد اما در زمینه تعداد مخاطب موفق به شکستن رکورد «بچه زرنگ» نشد. علت موفقیت «ببعی قهرمان» گرتهبرداری از فرمول سفر قهرمان است. فرمولی که پیش از آن بر روی «بچهزرنگ» نیز جواب داده بود.
پسر دلفینی/ ۹۱۰ هزار مخاطب
در سال ۱۴۰۱ انیمیشنی دیگر به کارگردانی محمدخیراندیش در گیشه سینمای ایران حضور داشت. «پسردلفینی» در آن سال با بیش از ۹۱۰ هزار مخاطب به طور تقریبی بیش از ۲۳ میلیارد تومان فروش داشت. این پویانمایی بعد از موفقیت خود در گیشه توانست گام مهمی در راستای استفاده از فرمول سفرقهرمان در انیمیشنها سال بعد از خود داشته باشد. «پسر دلفینی» به عنوان یک انیمیشن پیشگام در حوزه بینالملل توانست ویترینی برای تولیدات ایرانی در جهان باشد. اثر محمد خیراندیش با اکران در سینماهای روسیه نزدیک به ۳۲ میلیارد فروش داشت.
لوپتو/ ۸۱۷ هزار مخاطب
عباس عسکری با «لوپتو» یکی از دیگر از انیمیشنهای موفق تاریخ سینمای ایران را به ثبت رساند. این اثر در سال ۱۴۰۱ با آوردن بیش از ۸۱۷ هزار مخاطب سالنهای سینما به علاوه اکرانهای سیار، فروشی ۲۱ میلیاردی در گیشه داشت. این اثر در راستای ماجراجویی یک قهرمان در دنیای خیالانیگز کودکان بود. «لوپتو» به طور کل یک نمونه موفق با فرمول سفرقهرمان در پویانماییهای ایرانی به شمار میرود. همانطور که در سینمای جهان به خصوص هالیوود ارزشهای اجتماعی، اخلاقی و گاهی سیاسی وجود دارد، «لوپتو» نیز سعی دارد در عین نمایش داستانی فانتزی برخی واقعیتهای جعل شده توسط غرب را به مخاطبان کودک نشان دهد.
یوز/ ۵۸۰ هزار مخاطب
انیمیشن «یوز» متاخرترین نمونه در پویانماییهای موفق چهار سال اخیر است که این روزها هم اکرانش در سینماها ادامه دارد. این اثر به کارگردانی رضا ارژنگی از ۲ مهر سال جاری روی پرده رفت و هماکنون به رقابت با فیلمهای دیگر میپردازد. این پویانمایی با آوردن نزدیک به ۵۸۰ هزار مخاطب به سینما بیش از ۳۸ میلیارد فروش داشته است. با توجه به تعداد مخاطبانی که این اثر در زمانی کمتر از یک ماه به سینما آورده، میتوانیم چشماندازهای خوبی برای آن در گیشه متصور شویم. یکی از نکات ویژه در مورد «یوز» توجه آن به یوزپلنگ ایرانی به عنوان یکی از گونههای اصیل جانوری در حال انقراض و مهم سرزمینمان ایران است. بیش از این سینمای چین برای گونه در حال انقراض پاندا در کشور خود انیمیشن «پاندای کنگفوکار» تولید کرده بود. سیر صعودی «یوز» در گیشه احتمال رکوردشکنیهای تازهای را هم برای آن بهوجود آورده است.
پسر دلفینی۲/ ۴۶۰ هزار مخاطب
پس از موفقیت «پسر دلفینی» در گیشه در مدت زمانی کوتاه «پسر دلفینی۲» به سینماها آمد و به طور تقریبی با ۴۶۰ هزار مخاطب توانست بیش از ۳۲ میلیارد تومان در گیشه بفروشد. محمد خیراندیش نشان داد که انیمیشنهای ایران نیز میتوانند با تبدیل شدن به برند، دنبالهدار شده و به مسیر خود ادامه دهند. این امر در راستای موفقیت «پسر دلفینی» در روسیه میتواند نویدبخش حضور جدیتر انیمیشنهای ایرانی در بازارهای جهانی هم باشد.
مسافری از گانورا/ ۴۲۰ هزار مخاطب
در سال ۱۴۰۲ سید احمد علمدار با پویانمایی «مسافری از گانورا» پس از درخشش در سیوپنجمین جشنواره فیلم کودک و نوجوان به گیشه آمد و ۴۲۰ هزار مخاطب به سالنهای سینما جذب کرد. این پویانمایی با برجسته کردن جسارت کودکان علیه فضاییها فروشی ۱۴ میلیاردی داشت. «مسافری از گانورا» گامی مهم نمایش قدرت انیمیشن در سینمای ایران بود. علمدار با استفاده از ارجاعات سینمایی که در یاد و خاطر نسلهای مختلف همچنان زنده است، توجه بزرگسالان را نیز به خود جلب کرد. با دقت بر داستان این اثر میتوان ردپای فیلم «نابودگر» جیمز کامرون و «بازی مرگ» بروسلی را رویت کرد.
رویاشهر/ ۳۶۸ هزار مخاطب
پس از انیمیشن «یوز»، پویانمایی «رویاشهر» نیز با اکران در اردیبهشت سال جاری یکی از آثار موفق در میان پویانماییهای چهار سال اخیر است. «رویاشهر» به کارگردانی محسن عنایتی در مدت زمانی ۷ ماهه فروشی نزدیک به ۲۳ میلیارد تومان داشته است. رقمی که برای یک انیمشین قابل توجه و حائز اهمیت است. این اثر به طور دقیق ۳۶۸ هزار مخاطب به سالنهای سینما آورده و با توجه به ادامه اکران در سالنها میتوانیم شاهد افزایش این اعداد و ارقام باشیم. ردپای ژانر فانتزی و رویاپردازی در پویانمایی «رویاشهر» به وضوح باعث جذب مخاطبان کودک شده است. از طرفی دوبله میرطاهر مظلومی و منوچهر زندهدل به بامزه شدن موقعیتها در آن کمک کرده است. این اثر علاوهبر ساخت فضایی فانتزی سعی دارد به ارزشهای اخلاقی نیز توجه کند.
شنگول و منگول/۳۴۴ هزار مخاطب
یکی از داستانهای ایرانی که با بهرهگیری از قصههای شبانه تبدیل به پویانمایی شد، «شنگول و منگول» ساخته کیانوش و فرزاد الوند است. این اثر توانست بیش از ۱۷ میلیارد تومان بلیت بفروشد و به طور دقیق ۳۴۴ هزار مخاطب به سالنهای سینما آورد. استفاده از کهنالگو یکی از نکات ویژه در مورد این انیمیشن است. کاری که میتواند مشوق دیگر انیماتورها و متخصصان این حوزه باشد. از طرفی حضور دوبلورها مطرح عرصه کودک و نوجوان همچون محمدرضا علیمردانی و چهرههای عرصه نمایش همچون حامد آهنگی دیده میشود.