محراب توکلی، رها: فیلمکوتاه «آپاترید» از آثار رونماییشده در جشنواره فیلمکوتاه تهران در سال گذشته بود که بهواسطه مضمون و ایده تکاندهندهاش موردتوجه هم قرار گرفت. این اثر با نگاهی مسئلهمحور، سراغ چالش هویت در میان افراد فاقد تابعیت رفته و ماجرای یک شب هولناک برای یک خانواده افغانستانی در تهران را روایت میکند.
این فیلمکوتاه ساخته محمدحسین حسینی است و بازیگرانی همچون علی باقری، فاطمه میرزایی و عالم صبور در آن به ایفای نقش پرداختهاند.
سرچشمه ایده: شبی در کهریزک
همزمان با اکران عمومی این فیلمکوتاه در کنار سه اثر دیگر در قالب بسته فیلمکوتاه «دادخواست» در گروه سینمایی هنروتجربه، محمدحسین حسینی در گفتوگو با خبرنگار رها، درباره شکلگیری ایده آن گفت: ایده اولیه فیلمکوتاه «آپاترید» از تجربهام بهعنوان مجری طرح در یک پروژه کوتاه در سازمان پزشکی قانونی کهریزک شکل گرفت. شبی که گروهی از مهاجران افغانستانی با آمبولانس به آنجا آورده شدند، جرقه داستان را در ذهنم زد. طی یک سال، با کار روی قصه و افزودن المانهای مهیج، فیلمنامه شکل گرفت.
وی درباره چالشهای تولید گفت: بزرگترین چالش، جلب موافقت مدیران و دوستان برای پرداختن به موضوعی حساس در جامعه بود. با حمایت افرادی چون محمد گودرزی، آقای موحد و آقای نادری، این جسارت را پیدا کردم تا فیلم را به بهترین شکل بسازم و بعد از ساخت هم حضور فیلم در جشنواره فیلم کوتاه تهران فرصتی ویژه برای دیده شدن این کار بود.
حسینی که پیش از این، فیلمهای کوتاه «بنفش» و «کلاویه» را هم کارگردانی کرده است در ادامه تأکید کرد: ظرفیت فیلمسازی در ایران بالاست، به شرطی که فیلمساز با فیلمنامهای قوی و استخواندار پیش برود. همهچیز در سینما به فیلمنامه برمیگردد. اگر هزینههای تولید صرف فیلمنامهای خوب شود، مخاطبان داخلی و جهانی با زبان سینما با ما همراه خواهند شد.
محمدحسین حسینی در پشتصحنه «آپاترید»
تأثیرپذیری در فیلمسازی؛ از «هامون» تا «حیوان»
کارگردان فیلم کوتاه «آپاترید» در ادامه از فیلمهایی که الهامبخش او در عرصه فیلمسازی بودهاند نام برد و گفت: فیلمهای بسیاری در شکلگیری نگاه یک فیلمساز تأثیرگذار هستند و شخصا در سینمای بلند میتوانم به فیلمهایی مثل «درباره الی»، «آواز گنجشکها»، «آژانس شیشهای»، «کنعان»، «هامون» و «لیلا» اشاره کنم که طبیعتا از آنها تأثیر گرفتهام. در حوزه فیلمکوتاه هم آثاری چون «وضعیت اورژانسی»، «حیوان»، «اسب سفید بالدار» و «شیهه» در نگاهم آثاری دغدغهمند و از همین زاویه تأثیرگذار بودهاند.
وی با اشاره به اهمیت دغدغهمندی در سینما گفت: فیلمسازی کاری سخت است؛ از بیپولی تا دشواریهای ضبط پلان. اما اگر حرفی برای گفتن نداشته باشیم، چرا فیلم بسازیم؟ کارگردانی که دغدغهای نداشته باشد، فقط یک اپراتور فنی است. فیلمکوتاه یا بلند باید به لایههای عمیق انسانی نفوذ کند تا عواطف و احساسات را زنده کند. یک پلان یا دیالوگ میتواند انقلابی در قلب مخاطب ایجاد کند و او را به تأمل و تفکر وادارد.
حسینی در پایان اظهار داشت: جوایز جشنوارههای داخلی و خارجی به فیلمساز اطمینان میدهند که حرفش شنیده شده است. سینما تنها هنری است که حتی در غیاب تو، افکار و احساساتت در سراسر جهان دیده میشود. عواطف انسانی، زبان مشترک تمام مردم دنیاست.