مصطفی قاسمیان، رها؛ پلتفرم VOD تماشاخونه از مدتی پیش طرح اشتراک محتوا را به خدمات خود اضافه کرده و هماکنون از برخی کاربران حق اشتراک دریافت میکند.
بر این اساس، کاربران این سرویس همچنان میتوانند به صورت رایگان و با مصرف اینترنت تمامبها به تماشای محتوا بپردازند، اما مشترکین پلتفرم با پرداخت هزینه، امکان تماشا با اینترنت نیمبها را خواهند داشت. این مدل بسیار شبیه به مدل درآمدزایی پلتفرمهای دیگر نظیر فیلیمو، فیلمنت و نماواست که تنها از کاربران برخی اپراتورها هزینه اشتراک دریافت میکنند.
این در حالی است که تماشاخونه به عنوان نخستین سرویس AVOD (مبتنی بر تبلیغات) در ایران راهاندازی شد، اما در سالهای بعد با ناکامی در درآمدزایی صرف از طریق تبلیغات، دو مرحله تغییر اساسی را پشت سر گذاشت که نشاندهنده شکست در این مدل درآمدزایی بود. مرحله نخست این تحولات، توقف کامل تولید و انتشار محصولات اختصاصی ایرانی بود که باعث شد حتی سریالهای خریداریشده این پلتفرم نظیر «بهشت تبهکاران»، «اهل هوا» و فصل دوم سریال «هفت» پخش نشوند.
مرحله دوم که مدتی پیش رخ داد، افزودن پلن اشتراکی و دریافت نخستین پرداخت مستقیم از کاربران برای خدمات اشتراکی است. تماشاخونه با این اقدام، تا حدی به رقبای SVOD (مبتنی بر حق اشتراک) این صنعت نظیر فیلیمو و فیلمنت شبیه شده است.
این تغییر در حالی رخ داده که «استارنت» نیز به عنوان دومین پلتفرم AVOD ایرانی، کمتر از شش ماه پس از آغاز به کار، به طور کامل تعطیل شد.
با توجه به تجربه شکست هردوی این سرویسها و در مقابل پایداری مدل درآمدزایی دیگر، به نظر میرسد مدل مبتنی بر تبلیغات در بازار VOD ایران با چالشهای جدی روبهرو است و حداقل در بازار این سالها، امکان تحقق ندارد. در عین حال این امکان وجود دارد که استفاده از محصولات کمهزینه در ابتدا و سپس حرکت تدریجی به سمت تولید و پخش آثار گرانقیمتتر، بتواند این مدل را سرپا نگه دارد. تماشاخونه در سالهای فعالیت، آثار ارزانقیمتی مثل یک فصل «نیمهشب با امیرحسین قیاسی» را به تولید رساند، ولی این روند ادامه نیافت و شکست سریالهای پرستارهای مثل «پدر گواردیولا» و «آمستردام» شکست تماشاخونه را رقم زد.
در بازار VOD بینالمللی، مدلهای متعدد درآمدزایی وجود دارد که دو مورد اصلی آنها شامل مدل مبتنی بر حق اشتراک (Subscription VOD) و مدل مبتنی بر تبلیغات (Advertisment VOD) است. برخی سرویسهای مشهور نظیر آمازون از هردوی این مدلها استفاده میکنند و برخی دیگر تنها یک مدل را برگزیدهاند.