مصطفی قاسمیان، رها؛ در ادوار اخیر جشنواره فیلم فجر عادت کردهایم که هر بار فیلمی با اقتباس از زندگی یکی دو شهید شناختهشده دفاع مقدس را در این رویداد تماشا کنیم. در روز هشتم و ۵ روز پس از نمایش فیلم «کوچ»، فیلمی با عنوان «جانشین» به کارگردانی مهدی شامحمدی اکران شد که در ادامه متن و حاشیه رونمایی از آن را از ۳ منظر میخوانید.
قصه و حالوهوا
مهدی شامحمدی کارگردان فیلم «مجنون» که دو سال پیش سیمرغ بلورین بهترین فیلم را شکار کرده بود، امسال بالاخره دومین اثر سینمایی خود را ساخت و روانه جشنواره کرد. این فیلم که این بار بر اساس زندگی شهید حسین املاکی جانشین لشکر قدس گیلان و مشهور به «همت گیلان» ساخته شده، فضایی مشابه «مجنون» دارد و بخش اعظم آن در مناطق جنگی میگذرد که به طراحی و اجرای عملیات نصر ۴ میپردازد و بخشی دیگر، به حضور اجباری این فرمانده جنگی در گیلان و خانه خودش اختصاص دارد. فیلم تصویری مشابه با «مجنون» را از یک عملیات جنگی نمایش میدهد.
ارزیابی کوتاه
فیلم «جانشین» از جمله آثار پایینتر از حد متوسط فجر چهل و چهارم به شمار میآید که به رغم هزینه بالای تولید، حق مطلب را درباره شهید املاکی ادا نکرده است. فیلمنامه ضعیف با فقدان پرداخت مناسب شخصیتها و کمبود موقعیتهای دراماتیک تماشایی و تاثیرگذار، فیلمساز را مجبور کرده کل کانال را پر از پیکر شهدا کند تا روی مخاطب تاثیر بگذارد و حتی در پایان برای توضیح اهمیت موفقیت در عملیات، ماجرا را با کپشن، توضیح دهد. این در حالی است که حجم بالای گلوله، انفجار و خاک پاشیدهشده به هوا، هیچگاه جای درام را نمیگیرد. فیلمساز در تصمیمی عجیب، حتی حرفهای امروز درباره چهرههای شاخص معاصر را نیز در دهان شخصیتهای سال ۶۶ میگذارد.
واکنش اهالی رسانه
به خلاف «مارون» محصول اول بنیاد روایت که واکنشهایی یکسره منفی گرفت، «جانشین» نقدهای بهتری دریافت کرد. دیروز در کاخ جشنواره فیلم فجر، منتقدان و خبرنگارانی که فیلم مهدی شامحمدی را تماشا کردند، نظرات متفاوتی درباره این اثر داشتند که کفه نظرات منفی آن، باز هم سنگینی میکرد. از جمله نقاط قوت این اثر در نگاه اهالی رسانه، فصل آغازین فیلم شمرده میشد و از جمله نقدهای پرتکرار به آن، ملالآوری بخش زیادی از فیلم و جایگزینی هیاهوی اکشن و آتش با روایت و کشمکشهای انسانی بود. مقایسه این اثر با «مجنون» ساخته قبلی فیلمساز نیز زیاد در بحثهای خبرنگاران و روزنامهنگاران شنیده میشد.