به گزارش خبرنگار رها، با به پایان رسیدن روز چهارم، جشنواره چهلودوم فیلم کوتاه تهران نیز به روز پایان نزدیکتر شد. حال که بیشتر باکسهای نمایش آثار دیده شده و از اکران دوباره یا چند باره آنها گذشته است. جزئیاتی که تا دیروز مورد توجه نبودهاند، بهتر خود را نشان میدهند.
رسانه «رها» در سلسه گزارشها روزانه، متن و حاشیه جشنواره «تهران» را زیر ذرهبین خواهد برد؛ آنچه در ادامه میخوانید، نکات مربوط به چهارمین روز جشنواره یعنی چهارشنبه ۳۰ مهرماه است.
نکته اول؛ ستارههای کودک و نوجوان در فیلم کوتاه
یکی از وزنههای سنگین سینمای ایران بعد از انقلاب، کیفیت حضور کودکان و نوجوانان در آثار ماندگار این مقطع است. در دنباله این حضور مهم و پررنگ، در امروز و به بیانی دیگر آینده سینمای ایران نیز این حضور به بهترین شکل رویت میشود. در برخی از فیلمهای کوتاهی که در جشنواره فیلم کوتاه امسال دیدیم، کودکان و نوجوانان به معنای واقعی کلمه درخشیدند. به عنوان مثال فیلم «سرخرگ» کودکی دارد که میتواند غالب بار دراماتیک فیلم را بر دوش بکشد. در سمتی دیگر فیلم کوتاه «خیلی خیلی دور و بسیار نزدیک» سرشار از معصومیتی است که در سینمای دهه شصت و هفتاد ایران وجود داشت. «دختر قاصدکها» و «بیست و یک» از دیگری فیلمهای مثالزدنی در این بحث است. فیلم کوتاه «انار» از حضور جالب توجه بازیگر کودک مستثنی نیست. در فیلمهای «ماه پنه» و «آواز نهنگ شکارچی» نیز ردپای تلاش برای بازی گرفتن از بازیگران کودک و نوجوان شده، دیده میشود. در طول برگزاری جشنواره چهلودوم، حضور این استعدادهای بازیگری در فضای برگزاری جشنواره به چشم میآمد و غالبا هم موردتوجه علاقهمندان سینمای کوتاه قرار گرفتند.
نکته دوم؛ گمانهزنیها برای جایزه بهترین فیلم از نگاه آرای مردمی
سعید نجاتی مدیر نظارت بر آرای مردمی در طی روزهای جشنواره راس ساعت ۱۹:۰۰ آمار آثار برگزیده در بخشهای مختلف را اعلام میکند. جایزهای که بهرغم حواشی همیشگی، همواره از مهمترین جوایز اهدایی در آیین اختتامیه رویدادهای سینمایی محسوب میشود و در حوزه فیلم کوتاه هم این قاعده برقرار است. با عبور از روز چهام جشنواره چهلودوم، گمانهزنیهایی درباره بخت اصلی برای شکار این جایزه در گعدههای فیلمسازان و فیلمبازان حسابی داغ است اما انتخاب از قبل راحتتر شده است. نزدیک به سه فیلم در سه روز گذشته نامشان تکرار شده است. «خداحافظ آشغال» اثر برادران ارک، «تایپیست» ساخته هادی نوری و «تخطی» به کارگردانی میکائیل دیانی جزو فیلمهایی هستند که در اعلام آرای مردمی نامشان تکرار شده است. باید دید با لحاظ کردن اکرانهای روز پایانی و جمعآوری آرای نهایی کدام فیلمها در آیین اختتامیه بهعنوان نامزد معرفی میشود و از میان آنها کدامیک مدال «برترین فیلمکوتاه از نگاه مخاطبان جشنواره» را از آن خود خواهد کرد.
نکته سوم؛ دستها برای چه به صدا درمیآیند؟
یکی از سنتهای پیشین در جشنواره فیلمکوتاه و سانس نمایش فیلمهای باکسبندی شده، تشویق هر اثر پس از اتمام آن است. بهعنوان مثال وقتی پنج فیلم در یک باکس قرار میگیرند، مخاطبان بلافاصله بعد از پایان فیلم اول و در تیتراژ پایانی آن، شروع به تشویق فیلم میکنند. این اتفاق برای فیلم دوم، سوم و باقی آثار هم انجام میشود اما شدت و کیفیت این تشویقها را میتوان یکی از اولین بازخوردهای صاحبان آثار نسبت به فیلم خود دانست. در روز چهارم این رویداد در سالن سه باکس شماره یک سینمای داستانی ایران روی پرده رفت و بلافاصله بعد از پایان یکی از فیلمها و وقتی بعضی از مخاطبان داخل سالن سنت همیشگی را به جا آورده و شروع به تشویق فیلم کردند، مخاطبی از میانه جمعیت فریاد زد: «واقعا دوست داشتید که تشویق کردید؟! عجیب است!؟ این فیلم چی داشت؟!». مخاطبان در پیروی صحبت او به نشانه توافق آرا شروع به خندیدن کردند. یکی از ویژگیهای مخاطبان جشنواره تهران، همین صراحت در مواجهه با «سینما» است. این اتفاق در روز چهارم به جسارت برخی مخاطبان در سالن مربوط میشود؛ جسارت ایستادن در برابر فیلم بد، که به اندازه تشویق یک فیلم خوب، حائز اهمیت و واجد ارزش است.
نکته چهارم؛ عکسهای خارج از قاب
یکی از بخشهایی که در جشنواره فیلم کوتاه تهران همواره حائز اهمیت بوده و حتی در بخش آموزش انجمن سینمای جوانان نیز تعریف شده، عکس و عکاسی است. این بخش از دورههای ابتدایی جشنواره فیلمکوتاه حضور داشته و رقابت در آن جدی بوده است. با این وجود در دوره چهلودوم جایگاه خوبی برای نمایش عکسهای راهیافته به این بخش در پردیس سینمایی ایرانمال اختصاص داده نشده است و بهنوعی میتوان نمایشگاه عکس مربوط به این بخش را خارج از گود جشنواره دانست. برای دنبال کردن آثار بخش عکس باید مسافت زیاده پیموده شود. این امر مضاف بر پراکندگی جانمایی عکسها در دو راهروی مجزا است. به طوری که تماشای آنها مخاطب را از سالنهای سینما دور میکند. بنابراین وقتی مخاطبان جشنواره با چنین مختصاتی مواجه میشوند، سراغ بخش عکس نرفته و این نمایشگاه همچنان با عبور از روز چهارم بدون مخاطب مانده است.
نکته پنجم؛ کتاب درست و باحساب!
بخش مهمی از تاریخچه و خاطرات مربوط به رویدادهای سینمایی که تا سالهای سال میتواند محل رجوع پژوهشگران و علاقهمندان سینما قرار بگیرد، کتاب فیلمشناخت یا همان کاتالوگ جشنواره است. سند مکتوبی که جزییات مربوط به ساختار اجرایی، ترکیب مدیران و داوران و شناسنامه آثار حاضر در بخشهای مختلف را در دل خود جای میدهد. همزمان با نزدیک شدن به ایستگاه پایانی جشنواره چهلودوم، لازم بود درباره کیفیت مطلوب کتاب تدوینشده برای این رویداد هم بنویسیم، بهخصوص که برخلاف انتشار با تأخیر این کتاب در جشنوارههای دیگر، اینبار، یک روز پیش از آغاز جشنواره کتاب منتشر و در اختیار علاقهمندان قرار گرفته بود. کتاب فیلمشناخت (کاتالوگ) چهلودومین جشنواره فیلم کوتاه تهران در ۲۹۰ صفحه با سه بخش سینمای ایران، رویدادهای جنبی و سینمای بینالملل در این رویداد انتشار یافت. این کتاب به سردبیری بهمن عبدالهی و مدیریت هنری مینا سادات حسینی به شکلی درست و قابلاستفاده برای همه مخاطبان، به تمام بخشهای این رویداد پرداخته است. علاوهبر اینکه با تم ظاهری جشنواره و زیباییشناسی آن در برگزاری منطبق است، سعی داشته هیچ نکتهای را از نظر محتوایی از قلم نیندازد. باید به طراحان و تدوینکنندگان این کتاب دستمریزاد گفت.