محمدرضا کاظمی، رها؛ در ادامه بررسی عملکرد برنامههای صبحگاهی تلویزیون، در این گزارش برنامه «صبحانه ایرانی» شبکه دو سیما را زیر ذرهبین قرار دادیم، برنامهای که در چند سال اخیر جایگاه خوبی به دست آورده و عملکرد قابل دفاعی در برخی زمینهها داشته است.
در شرایطی که تا سالها «صبح بخیر ایران» موفقترین برنامه صبحگاهی سیما بود، شبکه دو در اواسط دهه هشتاد با «مردم ایران سلام» حضوری موفق در این عرصه داشت و چهرههای رسانهای زیادی هم با این برنامه بیش از پیش به مخاطبان معرفی شدند.
اما پس از این برنامه و موفقیتهای آن، دیگر برنامههای صبحگاهی شبکه دو نتوانستند به آن جایگاه دست پیدا کنند و باتوجه به اینکه گروه تولید برنامهها دائما تغییر میکرد و در این تغییرات همه چیز از نام برنامه گرفته تا مجری و آیتمها و… تحتالشعاع قرار میگرفت، هیچ یک از محصولات پخش شده نتوانستند جایگاه عمومی خوبی در میان مخاطبان تلویزیون کسب کنند.
سه سال پیش و در چنین وضعیتی بود که «صبحانه ایرانی» متولد شد؛ برنامهای که در این مدت به خوبی جا افتاده و در حال حاضر پنجمین فصل از آن از شبکه دوم سیما در حال پخش است. برنامهای که سبک و سیاق خود را حفظ کرده، مجریان اصلی آن (حداقل در چهار فصل اول) ثابت بودند و اکثرشان نیز از پس بخشهای مربوط به خود به خوبی برآمدند.
مجریان برنامه
المیرا شریفیمقدم مجری اصلی و ثابت برنامه «صبحانه ایرانی» است؛ کسی که نام و چهرهاش به واسطه سالهای متمادی فعالیت در حوزه گویندگی و اجرا در شبکه خبر برای مخاطبان پیگیر تلویزیون آشناست و حالا چند سالی میشود که از معاونت سیاسی (بخش اخبار) تلویزیون جدا شده و به معاونت سیما پیوسته و فضای متفاوتی را در این مدت تجربه کرده است. شریفی مقدم پیش از «صبحانه ایرانی» با حضور در برنامه «چاپ اول» شبکه خبر اجرای صبحگاهی را تجربه کرده بود.
او که برگبرنده «صبحانه ایرانی» هم محسوب میشود، اجرای بخشهای مختلفی را برعهده دارد؛ از سلام و احوال پرسی ابتدایی گرفته، تا خبرخوانی که دیگر تخصص اوست و گفتوگو با مهمانهای مختلف برنامه. در بخشهایی هم مجید یحیایی مجری بخش ورزشی را همراهی میکند. البته برخی اظهاراتش با واکنشهایی نیز مواجه شد که داغترین ماجرا انتقاد از عملکرد وحید هاشیمان بود که به صراحت گفت او مناسب سرمربریگری تیم پرسپولیس نیست. مشخصا در این خصوص شریفی مقدم به عنوان مجری و چهرهای رسانهای حق اظهار نظر دارد و نمیتوان ایرادی به او وارد کرد، اما مسئلهای که قابل نقد است، نوع بیان و موضع سفت و سختی است کهنسبت به سرمربی وقت باشگاه پرسپولیس گرفت. او جایگاه رسمی خود به عنوان مجری رسانه ملی را کنار گذاشت و شبیه به طرفداران دوآتشه فوتبال، به سرمربی تیم محبوبش تاخت! این در حالی است که مجریان برنامههای تخصصی فوتبالی تلویزیون مثل «فوتبال برتر»، «شبهای فوتبالی» و… از این دست اظهارنظرها پرهیز میکنند.
مجری دیگری که با حضور در این برنامه بیش از پیش شناخته شد، وحید رونقی است. او به عنوان یک چهره رسانهای، سابقه خوبی در رادیو و تلویزیون دارد و در برنامه «صبحانه ایرانی» نیز به عنوان مجری اصلی فعالیت داشت. اما چند ماه پیش و با پایان فصل چهارم، از این برنامه خداحافظی کرد و حالا جای او را محمد قاسمی گرفته است. کسی که اکثر سالهای حضورش در حوزه اجرا را در شبکه افق داشته و هنوز در برنامه صبحگاهی شبکه دو جا نیافتاده است. البته او با فضای رسانهای بیگانه نیست و در برنامههای اینترنتی و آثار مربوط به خبرگزاریهای رسمی هم برنامه اجرا کرده و بسیار امیدوار است که «صبحانه ایرانی» سکوی پرتابی برای بیشتر دیده شدنش باشد.
یکی دیگر از مجریان برنامه «صبحانه ایرانی» مجید یحیایی است که اجرای بخش ورزشی برنامه را برعهده دارد و البته گاهی به دیگر بخشها هم سرکی میکشد. او سابقه موفقی در حوزه برنامههای ورزشی در رادیو و تلویزیون دارد و به واسطه ارتباطات خوبش با ورزشکاران حوزههای مختلف، مهمانهای حضوری و تلفنی خاصی هم به برنامه دعوت میکند. فاطمه افشاریان نیز از دیگر مجریان این برنامه است که البته حضور او به نسبت نفرات قبلی که به آنها اشاره شد، کمتر است.
وایرال شدن خوب است اما…
موضوع مهمی که درباره گروه مجریان برنامه «صبحانه ایرانی» وجود دارد این است که آنها نگاه ویژهای به دیده شدن در شبکههای اجتماعی دارند و به تناوب اظهاراتشان در فضای مجازی دست به دست میشود. اگرچه نمیتوان گفت که این مجریان هرروز برای وایرال شدن، بخشهای خاصی را در برنامه اجرا میکنند و برنامهریزی میکنند که فلان حرف را در مقابل مهمان یا در بخش خاصی از برنامه بزنند، ولی تیم رسانهای خوبی در کنار خود دارند که از اتفاقات ویژهای که در برنامه رخ میدهد استفاده بهینه میکنند و آنها را دست به دست در اینستاگرام، تلگرام و… میچرخانند.
همراهی با مهمان یا کارشناسان برنامه هم یکی دیگر نکات قابل توجه مجریان این برنامه است، به ویژه این کار را از طرف المیرا شریفیمقدم بارها دیدیم. او حالا دیگر حضور پررنگی در بخش آشپزی برنامه دارد، فرزندان کارشناسان برنامه را مقابل دوربین میآورد و برنامه را با آنها اجرا میکند و کارهایی انجام میدهد تا به این طریق جذابیت برنامه افزایش پیدا کند، حالا اگر در این میان اتفاقی افتاد که قابلیت وایرال شدن در فضای مجازی را هم داشت که نور علی نور است!
محتوای برنامه
«صبحانه ایرانی» از بخشهای مختلفی تشکیل شده است و به مسائل مختلف سلامت، خانواده، ورزش، هنر و… میپردازد. ابتدای هر قسمت مجری روی دیوارنگاره، موضوع و مهمانان هر روز را معرفی میکند و مخاطب میداند هر سوژه چه ساعتی روی آنتن خواهد رفت. در مجموع «صبحانه ایرانی» قابلیت سرگرمی و نیز اطلاع رسانی و همچنین آموزش دارد. هرچند نمیتوان آن را یک برنامه کامل و استاندارد دانست. شاید اگر در طول هفته، ایدههایی مثل استفاده از پرندگان، دعوت از چهرههای مطرح و… بیشتر رو شود، مخاطب با اشتیاق بیشتر به تماشای برنامه مینشیند.
همچنین اثرگذاری یک برنامه وقتی دوچندان میشود که بتواند زبان گویای مردم و نماینده مطالبهگر آنها باشد. مجریان، بویژه شریفیمقدم در بخش خبرخوانی بارها این کار را انجام میدهد ولی جا دارد که برخی سوژههای مهم به شکل اختصاصی و در گفتوگو با مسئولان پیگیری شود. «صبحانه ایرانی» اینگونه میتوند یک برنامه «واقعا» جریانساز لقب بگیرد.
ساختار برنامه
دکور «صبحانه ایرانی» طراحی و رنگ و لعاب خوب و استانداردی دارد. طراح دکور چند بخش مجزا برای خبرخوانی، مصاحبه، بخش ورزشی، آشپزخانه و… تعبیه کرده است که در کنار زیبایی، به برنامه تنوع میبخشد.
از اتفاقات خوب دیگر، بده بستان مجریان، خصوصا شریفیمقدم و یحیایی است. این تکنیک در برنامهسازی بارها جواب داده و همچنان قابلیت انتقال حس صمیمیت به بینندهها را دارد. از سوی، ضرباهنگ «صبحانه ایرانی» گاهی کند بهنظر میرسد و این ایراد در بخش مصاحبهها بیشتر به چشم میآید.
همچنین آیتمسازی در این برنامه چندان جدی گرفته نمیشود؛ درحالی که میتواند مکمل خوب و موثری برای استودیو باشد.