به گزارش رها، در نهصد و بیست و چهارمین شب از شبهای بخارا، یادبود استاد جعفر والی بازیگر برجسته تئاتر، سینما و تلویزیون در تالار استاد جلیل شهناز خانه هنرمندان ایران برگزار شد. در این مراسم که با سخنرانی پر گلایه علی نصیریان همراه بود، بازیگران پیشکسوتی مانند ایرج راد، داریوش مودبیان، رضا بابک، مهدی میامی و ناهید مسلمی حضور داشتند. همچنین در این مراسم فیلم مستند «آی بیکلاه، والی» به کارگردانی و تهیهکنندگی سارا عابدی نیز به نمایش گذاشته شد.
تئاتر «سعدی» و آشنایی با جعفر والی
علی نصیریان بازیگر پیشکسوت سینما و تئاتر ایران در ابتدای سخنان خود در این مراسم با ابراز تأسف از درگذشت همنسلان خود در تئاتر گفت: تنها کسی که از همدورهای های من باقی مانده من هستم و جمشید مشایخی، عزتالله انتظامی، محمدعلی کشاورز، داود رشیدی، همه فوت شدند. وی ادامه داد: آغاز فعالیت تئاتری من در دهه ۳۰ بود و اسماعیل مهرتاش با «جامعه باربد» و عبدالحسین نوشین با «تئاتر سعدی» زمینه را برای فعالیتهای نمایشی فراهم کرده بودند که من کارم را با جامعه باربد شروع کردم و آنجا با جمشید مشایخی، داود رشیدی و عزتالله انتظامی همکاری داشتم و سالهای بعدی هم با همکاری هنرمندانی همچون فهیمه راستکار و بیژن مفید تئاترهایی را به روی صحنه بردیم.
نصیریان افزود: آشنایی من با جعفر والی به همکاری با تئاتر «سعدی» بر میگردد. در این هنرستان کلاسهای بازیگری و تئاتر برگزار میشد و هرچند کودتای ۲۸ مرداد بر فعالیتهای تئاتری تاثیر گذاشت اما با همه محدودیتها توانستیم چراغ تئاتر را زنده نگه داریم. این بازیگر پیشکسوت با بیان اینکه با وجود همه محدودیتها و کمبودها همچنان دغدغه تئاتر در ما وجود داشت، تصریح کرد: ما در شرایطی تمرین میکردیم که حتی سالن برای تمرین نداشتیم و مجبور بودیم در خرابههای محله سنگلج نزدیک پارک شهر تمرین کنیم چون در آن زمان کسی چند جوان ۱۶، ۱۷ ساله را جدی نمیگرفت.
والی یکی از پایههای تئاتر امروز ایران
نصیریان در ادامه درباره فعالیت استاد والی در حوزه تئاتر و دغدغهمندی وی در این حوزه گفت: جعفر والی از جمله انسانهای با سوادی بود که در حوزه تئاتر تحصیلات آکادمیک داشت و یکی از پایه گذاران تئاتر امروز ایران است. او ادامه داد: والی نسبت به تئاتر شور و شوق داشت و حتی وقتی بیمار بود نیز درباره تئاتر دغدغهمند بود و همین دغدغهمندی وی و هم نسلان ما بود که باعث شد تئاتر ایران به جایگاه امروز برسد.
این بازیگر پیشکسوت در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه جایگزین کردن افراد استثنایی در هنر دشوار است، اظهار کرد: شخصیتهای بسیاری همچون والی، انتظامی، مشایخی، کشاورز و رشیدی را از دست دادیم که هر یک نخبه بودند.
بی مهری نسبت شخصیت والی
در ادامه این برنامه جواد طوسی نویسنده و منتقد سینما نیز جعفر والی را پدر تئاتر مدرن دانست و گفت: جای سوال دارد که چرا شخصیتی مثل جعفر والی با وجود کارنامه درخشان و پربار، بعد از انقلاب مورد بی مهری قرار میگیرد؟ وی با بیان اینکه والی توانایی ایفای نقشهای متنوع و تاثیرگذار را داشت تصریح کرد: متأسفانه در کشور ما نگاه حرفهای و ساختاری منسجم وجود ندارد و به همین دلیل بازیگرانی مانند جعفر والی، اکبر زنجانپور، بهزاد فراهانی و ایرج راد با وجود نقشی که در تاریخ هنر ایران ولی منزوی شدهاند.
طوسی با اشاره به اکران نشدن تنها اثر سینمایی جعفر والی در حوزه کارگردانی به نام «تا غروب» گفت: این اثر به رغم ارزش قابل توجه هنری و محتوایی، در زمان اکران با مشکلات جدی مواجه شد و آنطور که در خور بود دیده نشد.
این منتقد سینما تأکید کرد: لازم است تا شخصیتهای هنری مورد توجه قرار گیرند چرا که انزوای شخصیتهای فرهنگی کشور نتیجهای جز فراموشی میراث فرهنگی و هنری کشورمان ندارد. به همین دلیل باید حمایت بیشتری از این افراد صورت بگیرد تا بتوانیم جایگاه واقعی و شایسته آنان را در ویترین فرهنگی جامعهمان تثبیت کنیم.
در ادامه این مراسم طوسی به ذکر نکاتی درباره مستند «آی بیکلاه، والی» پرداخت و همچنین سارا عابدی کارگردان این اثر توضیحاتی را درباره فیلم ارائه داد.