به گزارش رها؛ آنچه در ادامه میخوانید بخشی از مصاحبه بلندی است که سالها پیش با محسن مؤمنی شریف، رئیس وقت حوزه هنری، با موضوع «نگرش فرهنگی – هنری رهبر انقلاب» انجام شد. محسن مؤمنی به دلیل مسئولیت مدیریتی و همچنین بهعنوان نویسنده، بارها بیواسطه با مقام معظم رهبری دیدار داشت و گفتههای او دوچندان قابلتأمل است.
رهبری صاحبنظر در حوزه فرهنگ هستند
رهبری این ویژگی را دارند که هم صاحبنظر در حوزه فرهنگ هستند و هم در این حوزه فعالیت داشتهاند. بهعنوانمثال، ایشان در اوایل جوانی «آیینه در قلمرو اسلام» را ترجمه کردهاند که البته این کتاب ترجمه صرف نیست، بلکه افزودههای ایشان آن را ارزشمندتر کرده است. یا کتاب بسیار مؤثر ایشان یعنی «طرح کلی اندیشه اسلامی» نشان میدهد این شخصیت در حوزه فرهنگ حرفها برای گفتن دارد. ایشان قدرت فرهنگ و ابزارهای فرهنگ را میدانند. برای همین وقتی رمانی میخوانند، آن را برای لذت صرف نمیخوانند؛ در واقع از طریق یک رمان به حقایق دیگری پی میبرند. یکی از راههایی که ایشان به واقعبینی درباره جهان غرب رسیدهاند، مطالعه فراوان همین رمانها است.
هم از درد میگویند و هم از فرصتها
رهبری بهواقع فرهنگ را میشناسند. میدانید که ایشان از جوانی علاقه وافری به شعر و ادبیات داشتهاند؛ بنابراین ایشان صاحبنظر در حوزه فرهنگ هستند و چون در حوزه اجرا سابقه درخشانی دارند و کشور و نظام اجرایی را خوب میشناسند، معمولاً در کنار بیان دردها و تهدیدها، فرصتها را هم برمیشمارند و راه را نیز نشان میدهند. این نکته بسیار مهمی است که ایشان برخلاف بسیاری از کارشناسان فقط کلیگویی نمیکنند، بلکه راهحل ارائه میدهند. ضمن اینکه واقعیتها را وقتی منتقدان مطرح میکنند، فقط به بخشی از آن اشاره دارند که عمدتاً نقاط منفی است. درصورتیکه نقاط مثبتی هم وجود دارد که رهبری به آن اشاره دارند؛ ولی جبهه مخالفان به آن توجهی ندارند.
توجه به تمدن نوین اسلامی
ایشان همیشه درباره فرهنگ هشدار دادهاند و از دغدغههایشان گفتهاند و حالا نوبت ماست که آستین بالا بزنیم. از جمله نگرانی ایشان، زبان فارسی است. معتقدند که ابعاد این تهاجم خیلی گسترده است و از نخبگان تا توده مردم را در بر میگیرد. مگر هدف اصلی انقلاب ما چیزی غیر از ایجاد تمدن نوین اسلامی است؟ مسلماً تمدن، زبان میخواهد و اگر زبان مورد تهاجم قرار گیرد، اساس تمدن ضربه میبیند. ایشان به تولیدات فرهنگی و هنری مثل فیلم، پویانمایی، کتاب، نمایش و… اشاره و مختصات آنها را بیان میکنند و به حق معمار تمدن نوین اسلامی هستند.
تأکید رهبر انقلاب بر هویت ملی
نکتهای که همیشه در فرمایشات ایشان بوده، بحث توجه به آثار باقیمانده از دفاع مقدس است. یکی از هدفهای دشمن در تهاجم فرهنگی، بحث هویت است؛ شما هویت یک ملت را مضمحل کنی، او را نسبت به گذشتهاش نومید کنی، شکستها را به رخ او بکشی، نسل آن ملت نومید میشود. اما ذات اصلی ملت ما در دفاع مقدس دیده شد. ما معتقدیم این هویت جدید ملت ما بود که با انقلاب اسلامی شکل گرفت و به منصه ظهور رسید. برای همین، ایشان اصرار دارند ما در این زمینه کار کنیم؛ لذا همیشه کارهای خوب را مورد لطف قرار میدهند و حتی از خودشان برای معرفی آنها مایه میگذارند.
هنرمندان باید آرمانهای انقلاب را برجسته کنند
ما باید آرمانهای انقلاب را برجسته کنیم. این آرمانها عزت ملی، اعتمادبهنفس ملی، معنویت، استقلال آزادی، عدالت و… است. این آرمانها کهنهشدنی هم نیستند، منتهی باید طرح این آرمانها توأم با عقلانیت باشد و نباید دیگران با شعار عقلانیت به مقابله با آرمانهای ما بیایند. قطعاً وابستگی به دشمن عقلانیت نیست، دوستی با دشمن و دوست نشاندادن دشمن عقلانیت نیست. رهبری زودتر از همه پی به این اتفاق میبرند و از جمله نگرانیهای ایشان، همین مسئله است.
نگاه ملاطفتآمیز به هنرمندان دارند
باید توجه داشت که نگاه رهبری به هنرمندان چقدر ملاطفتآمیز بوده، شاید گاهی با ما مسئولان فرهنگی قهر داشتهاند، اما با هنرمندان هیچگاه اینطور نبوده است. حتی در دیدار با سینماگران، اشاره داشتند که در حوزه اسلام و دین کمکار شده، ولی مقصر شما نیستید، باید دید ما حوزویها چهکار کردهایم و چقدر معلومات در اختیار شما گذاشتهایم. حتی آنجا هم که به طور ضمنی انتقادی داشتند، باز هم جهت را برگرداندند. هنرمند جماعت، تاب انتقاد شدید و بهقولمعروف تازیانه خوردن ندارند. اینها مال سیاسیون است که به آن عادت دارند، ولی هنرمند از کسی که انتظار لبخند داشته، اخم ببیند دگرگون میشود. رهبری این چیزها را خیلی خوب رعایت میکنند. مواردی پیشآمده که ایشان در جمع مسئولان، از کتاب یا فیلمی تعریف کرده و اشکالاتشان را هم بیان کردهاند. منتهی تأکید داشتهاند که این اشکالات را به گوش صاحب اثر نرسانید. در واقع ایشان از جهت اطلاع، نقاط ضعف را به مسئولان گوشزد کردهاند و این برای ما درس است.