محراب توکلی، رها؛ سید مسعود امامی از کارگردانهای جوان سینمای مستند است که با مستند «لاماسو» در نوزدهمین جشنواره بینالمللی سینماحقیقت در بخش ملی با دیگر آثار رقابت تنگاتنگی دارد. این اثر پرترهای از امیر علیاکبری کشتیگیر سابق و مبارز MMA است.
امامی پیش از این با مستند «ایستاده در افق» که پرترهای از حسین قجهای بود، به ترسیم یک پهلوان کشتی در زمان بعد از انقلاب پرداخته بود. «عبور ناممکن» و «سرایش» دو مستند دیگر در کارنامه این کارگردان هستند که پیش از «لاماسو» در کارنامهاش به ثبت رسیدهاند.
در ادامه گفتوگوی خبرنگار «رها» با سید مسعود امامی کارگردان مستند «لاماسو» را میخوانید که همزمان با اکران دوم این مستند در پردیس ملت انجام شد و از حواشی همین اکران هم گفتوگو را آغاز کردیم.
◉ آقای امامی بیایید از آخر به اول برویم و از همین لحظهای که من در کنار شما ایستادهام گفتوگویمان را آغاز کنیم؛ در حال حاضر سانس دوم اکران فیلم شما در سالن ۶ آغاز شده و سالن به راحتی پر شده و برخی کف سالن نشسته و برخی دیگر دم در و بهصورت ایستاده مشغول تماشا هستند. نقطه نظری درباره این شرایط دارید؟
در ابتدای امر باید از استقبال مردم تشکر کنم. البته نکته مهمی که بر دیده شدن و استقبال خوب از «لاماسو» تاثیر بهسزایی گذاشته، سوژه آن است. «لاماسو» پرترهای از امیر علیاکبری ورزشگار مشهور و شناخته شده است. امیر در صفحه مجازیاش بیش از ۳ میلیون فالوئر دارد. کافی است که او پوستر مستند را در صفحه مجازیاش منتشر کند تا شرایطی که الان میبینید رخ دهد. همچنان من کامنتهایی از مردم دریافت میکنم که میخواهند فیلم را ببینند و به دنبال پیدا کردن راهی برای تماشای آن هستند. در حال حاضر چیزی که با آن دسته و پنجه نرم میکنیم، سالن گرم و کوچک ۶ است که بدون تهویه مناسب شبیه به حمام شده است.
◉ در همین لحظه که به این نکته اشاره کردید یک نفر از سالن خارج شد!
بله! نمیشود خیلی در سالن ماند. نزدیک به ۱۰ الی ۱۵ نفر کف سالن نشسته و نزدیک به ۲۰ نفر هم خارج از سالن هستند. تهیهکننده اثر آقای محمدحسین انصاری در همین لحظه به دنبال سالنی برای اکران است تا بتوانیم فیلم را برای افرادی که پشت در سالن ۶ ماندهاند اکران کنیم. از طرفی همانطور که گفتم همچنان برای من پیامهایی از جانب افرادی که مشتاق به تماشای اثر هستند، ارسال میشود.
◉ بیایید به کمی عقبتر برویم به چالشهایی که شما هنگام تولید این اثر داشتید. به نظر میرسید آقای علیاکبری در موقعیتهایی خیلی اعصاب و حوصله قرار گرفتن مقابل دوربین را نداشتند و در یکی از سکانسها شما را از اتاقشان بیرون کردند!
بله، دقیقا! ما بهعنوان تیم تولید این مستند باید نامرئی میبودیم. چرا که امیر علیاکبری آنقدر درگیر مسابقاتش و تنشهایی که به واسطه این مبارزههای به وجود میآمد بود که وقت و امکان تولید با حوصله وجود نداشت. اول به شما بگویم که در این دو الی دو سال و نیم ما فقط ۱۰ روز قبل مسابقه امکان فیلمبرداری از روند تمرین این ورزشکار و تیم مربیگری را داشتیم. از طرفی تنها یک برداشت از هر موقعیت ممکن بود. برداشت دومی در کار نبود. فرصتی هم برای آن نبود.
◉ میتوانید بهطور دقیق به یکی از خاطرههای زمان تولید اشاره کنید؟
بله، تنش و اضطراب هنگام نزدیک شدن به یکی از مسابقات بسیار بالا بود. ضربان قلب امیر علیاکبری در چنین شرایطی به ۱۸۰ و یا حتی بالاتر میرسید. در چنین شرایطی بود که به طور ناگهانی این مسابقه لغو شد و اما از ایشان خواستیم تا یک برداشت دیگر از حال روحی او و واکنشاش به این اتفاق داشته باشد که در نهایت او از ما خواست تا اتاق را ترک کنیم. در واقع او ما را از اتاق بیرون کرد!
سید مسعود امامی کارگردان مستند «لاماسو»
◉ به همین ترتیب شما نامرئیتر از قبل شدید!
مرزی وجود داشت که باید آن را رعایت میکردیم. به نحوی باید بر روی آن مرز حرکت میکردیم. نه دور و نه نزدیکتر. از سمتی همانطور که گفتم همه چیز در لحظه بود و امکان تکرار مجدد نداشت. یکی از چالشهای دیگر ما در هنگام تولید نتایج مسابقات بود، ما وقتی با تیم مربیگری و آقای علیاکبری همراه بودیم، طبیعتا از نتایج مسابقات بیخبر بودیم، در نتیجه نمیدانستیم چه مواجههای باید در مقابل هر موقعیت و هر تمرین داشته باشیم. بنابراین از روند قصه هم بیخبر بودیم. اگر میبرد یک مسیر طی میشد و اگر میباخت مسیری دیگر. در یکی از موقعیتها من از او پرسیدم: «اگر باختی چه میشود؟» علیاکبری در پاسخ میخواست من را بزند! (میخندد)
◉ چالشها تنها محدود به خود امیر علیاکبری و تیماش بود؟
نه! ما با چالشهای عجیب دیگری هم مواجه بودیم. مثلاً در قطر به مشکل خوردیم و چون ایرانی بودیم، ما را راه نمیدادند. تمام مبارزها گروه روابط عمومی و فیلمساز داشتند و تا پای رینگ میرفتند، اما ما را حتی به سالن راه نمیدادند. با تمام این معضلات، خدا را شکر خروجی کار خوب شده است.
◉ در ادامه چالشهای تولیدی چالشهایی در زمینه مضمونی هم داشتید؟
نه واقعا مشکلی نداشتیم همه چیز بر اساس آنچه هدفگذاری کرده بودیم، پیش رفت. ما میخواستیم صرفاً یک مستند ورزشی نسازیم و مضامین اخلاقی و انسانی هم در آن داشته باشیم. در این مسیر پنج گام مهم در مسیر روایت ساخته شد. تشکیل گروه، تضاد، بازگشت، انسجام و اختتام. این پنج گام را در پنج راند فیلم میبینیم. هر راند بخشی از زندگی را توضیح میدهد. مضامینی مثل ایستادگی و امید هم دارد. برخلاف خیلی از فیلمهای امسال جشنواره که تلخ هستند، ما امید به زندگی میدهیم و میگوییم هر باخت مقدمهای برای پیروزی بزرگتر است و از شکستها هستند که به ما درس میدهند.
◉ یک قدم به عقبتر برگردیم؛ سوژه این مستند چگونه انتخاب شد؟
امیرعلی اکبری کاراکتر عجیبی دارد؛ به اوج عجیبی رسیده (اولین طلای سنگینوزن فرنگی جهان)، بعد تست دوپینگ مثبت درمیآید و مادامالعمر محروم میشود. با توجه به زندگی پر فراز و نشیب این کاراکتر به من سرنخی برای ساخت یک مستند داد، سوژه را با آقای انصاری مطرح کردیم و ایشان با هزینه شخصیشان برای ساخت «لاماسو» از ما حمایت کردند.
◉ چه چیزی در زندگی امیر علیاکبری به شما آن سرنخ را داد؟
اینکه برد و باخت او تنها در رینگ نیست و فشارهایی خارج از رینگ نیز از جانب جامعه بر او وارد است. ضمن این موضوع خود علیاکبری سرشار از پارادوکس و پیچیدگی است. مثلاً با سربند «یا حیدر» به قفس میآید، روی بدنش تتو دارد، هنگام ورود به رینگ رپ میگذارد؛ گاهی ورودش با حمید صفت است، گاهی با حاج محمود کریمی! بزرگترها هم دوستش دارند و محبوبیت زیادی دارد.